حاکمیت هوش مصنوعی و توسعه مدل‌های زبانی بزرگ بومی: الزامی برای آینده اقتصاد دیجیتال ایران

حاکمیت هوش مصنوعی و توسعه مدل‌های زبانی بزرگ بومی: الزامی برای آینده اقتصاد دیجیتال ایران

فاطمه دهقانی سلطانی1

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت، کرمان، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHEEH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حاکمیت هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از مؤلفه‌های کلیدی سیاست‌گذاری فناوری و توسعه اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است و مدل‌های زبانی بزرگ بومی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان تحقق این هدف شناخته می‌شوند. هدف این مرور روایی، بررسی و یکپارچه‌سازی ادبیات مربوط به حاکمیت هوش مصنوعی، مدل‌های زبانی بزرگ بومی و نقش آن‌ها در آینده اقتصاد دیجیتال ایران است. این مطالعه با مرور منابع علمی، کتاب‌ها، گزارش‌های سیاستی و پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی، ابعاد مفهومی حاکمیت هوش مصنوعی، سیر تحول مدل‌های زبانی بزرگ، الزامات فنی و زیرساختی، کاربردهای بخشی، چالش‌ها و پیامدهای سیاستی توسعه این مدل‌ها را بررسی کرده است. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که حاکمیت هوش مصنوعی مفهومی چندبعدی است که به‌طور هم‌زمان بر حاکمیت داده، استقلال فناورانه، زیرساخت‌های محاسباتی، چارچوب‌های حکمرانی، سرمایه انسانی و نظام‌های نوآوری متکی است. همچنین، مدل‌های زبانی بزرگ بومی می‌توانند با تقویت زبان فارسی، کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی، افزایش تاب‌آوری دیجیتال و توسعه خدمات هوشمند در حوزه‌هایی مانند دولت الکترونیکی، آموزش، سلامت و صنعت، نقش مهمی در ارتقای رقابت‌پذیری اقتصاد دیجیتال ایران ایفا کنند. با وجود این، محدودیت‌های زیرساختی، کمبود منابع محاسباتی، فقدان داده‌های استاندارد زبان فارسی، چالش‌های حکمرانی و سرمایه‌گذاری پایدار همچنان از موانع اصلی توسعه این فناوری به شمار می‌روند. در مجموع، این مرور نشان می‌دهد که توسعه مدل‌های زبانی بزرگ بومی، در چارچوب یک راهبرد جامع حاکمیت هوش مصنوعی، می‌تواند یکی از پیش‌نیازهای اساسی تحقق تحول دیجیتال، تقویت استقلال فناورانه و توسعه پایدار اقتصاد دیجیتال ایران باشد.

کلمات کلیدی : اقتصاد دیجیتال حاکمیت داده حاکمیت هوش مصنوعی زبان فارسی مدل‌های زبانی بزرگ بومی نوآوری دیجیتال