تبیین نظری نقش معماری نمادین و فضاهای شهری شاخص در تولید، بازتولید و تثبیت هویت ملی

تبیین نظری نقش معماری نمادین و فضاهای شهری شاخص در تولید، بازتولید و تثبیت هویت ملی

آریان سلیمانی1 محمدمهدی نجفی2 حسام عباسی3 محمدحسین پورشاهمرادی4 معین قاسمی آزادخانی5

1) دانشجوی کارشناسی معماری؛ دانشگاه ملی‌مهارت (فنی حرفه‌ای) کرمانشاه؛ ایران
2) دانشجوی کارشناسی معماری؛ دانشگاه ملی‌مهارت (فنی حرفه‌ای) کرمانشاه؛ ایران
3) دانشجوی کارشناسی معماری؛ دانشگاه ملی‌مهارت (فنی حرفه‌ای) کرمانشاه؛ ایران
4) مدرس گروه معماری و شهرسازی؛ دانشگاه ملی‌مهارت (فنی و حرفه ای) کرمانشاه؛ ایران
5) دانشجوی دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه علوم تحقیقات تهران؛ ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHEHD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    تعریف و تبیین بسترهای کالبدی هویت‌ساز در جوامع معاصر از چالش‌های بنیادین حوزه معماری و طراحی شهری به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق و تبیین نظری نقش معماری نمادین و فضاهای شهری شاخص در فرایندهای کلان تولید، بازتولید و تثبیت هویت ملی تدوین شده است. رویکرد حاکم بر این تحقیق، رویکردی تحلیلی‌توصیفی و مبتنی بر مطالعات سندی و کتابخانه‌ای است که با نگاهی کیفی به ارزیابی پدیدارشناسانه محیط‌های مصنوع می‌پردازد. محور اصلی تحلیل در این مقاله، سنجش پیوندهای متقابل میان ساختارهای کالبدی نمادین، نشانه‌شناسی فضایی، خاطرات جمعی شهروندان و مؤلفه‌های کلان فرهنگی و سیاسی شکل‌دهنده به همبستگی ملی است. یافته‌های حاصل از این پژوهش تایید می‌کند که فضاهای شهری شاخص و بناهای نمادین فراتر از کالبدهای فیزیکی صرف، به عنوان سازوکارهای قدرتمند و رسانه‌های زنده دیداری عمل می‌کنند که قادرند مفاهیم انتزاعی هویت ملی را مادی‌سازی کرده و در طول نسل‌ها تداوم ببخشند. نتیجه کلی نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی هدفمند برای حفظ و توسعه این فضاها، نقشی کلیدی در تحکیم همبستگی اجتماعی و خنثی‌سازی اثرات بحران هویت ناشی از جهانی‌شدن دارد و بستر لازم را برای تثبیت معنا فراهم می‌آورد. این امر دستاوردهای ارزشمندی برای معماران معاصر در جهت بازآفرینی اصالت کالبدی و صیانت هویت فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : معماری نمادین فضاهای شهری شاخص هویت ملی نشانه‌شناسی فضایی بازتولید فرهنگی