تأثیر ضوابط طراحی و اجرای نمای شهرداری تهران بر کاهش آشفتگی بصری سیمای شهری: تحلیل تطبیقی نماهای منتخب مناطق ۶ و ۷ و مقایسه‌ای با منطقه ۳

تأثیر ضوابط طراحی و اجرای نمای شهرداری تهران بر کاهش آشفتگی بصری سیمای شهری: تحلیل تطبیقی نماهای منتخب مناطق ۶ و ۷ و مقایسه‌ای با منطقه ۳

معصئمه بیاتی1 وحید قبادیان2

1) کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد علوم تحقیقات
2) دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

کد IOI مقاله : AAHF-ABHEZB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    نما به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر شکل‌دهنده به سیمای شهری، نقش تعیین‌کننده‌ای در خوانایی، هویت و کیفیت ادراک محیط دارد. تهران، رشد شتابان ساخت‌وساز، تنوع الگوهای معماری، و شکاف میان ضوابط رسمی و اجرای واقعی، موجب افزایش آشفتگی بصری در بخش‌هایی از شهر شده است. هدف این پژوهش، تحلیل تأثیر ضوابط طراحی و اجرای نمای شهرداری تهران بر کاهش آشفتگی بصری و بررسی تطبیقی نماهای منتخب مناطق ۶ و ۷ و مقایسه‌ی اولیه با منطقه ۳ است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی است و داده‌ها از ضوابط رسمی شهرداری تهران، پژوهش‌های پیشین، و نمونه‌های منتخب معرفی‌شده در منابع باز گردآوری شد. شاخص‌های ارزیابی شامل ریتم و تناسب بازشوها، هماهنگی مصالح، هماهنگی رنگ، خوانایی ورودی، خط آسمان و بام، تناسب با همجواری، مقیاس انسانی، کنترل عناصر الحاقی، کیفیت مصالح، زمینه‌مندی و پرهیز از شیشه/فلز افراطی بود. نتایج نشان داد نماهای منتخب منطقه ۶ بیشترین انطباق را با ضوابط و کمترین میزان آشفتگی بصری دارند، در حالی که نماهای منتخب منطقه ۷ کیفیت طراحی بالایی دارند اما در برخی موارد به تمایز فرمی و فاصله نسبی از زمینه متمایل‌اند. منطقه ۳ نیز ظرفیت بالایی برای تولید نماهای کیفی دارد، اما به داده‌های مستندتر و پروژه‌محور بیشتری نیازمند است. بر این اساس، نتیجه گرفته شد که کاهش آشفتگی بصری نه با افزایش تنوع فرمی، بلکه با کنترل مصالح، تقویت ریتم، خوانایی ورودی و زمینه‌مندی تحقق می‌یابد.

کلمات کلیدی : نمای شهری آشفتگی بصری ضوابط نما