(بازخوانی حکمت انطباق با طبیعت در شهرسازی اسلامی و نقش آن در بهبود تاب‌آوری محیطی شهرهای کویری ایران)

(بازخوانی حکمت انطباق با طبیعت در شهرسازی اسلامی و نقش آن در بهبود تاب‌آوری محیطی شهرهای کویری ایران)

علی علایی1 زهرا شیرزادی گیلانی2

1) استادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه ایران
2) پژوهشگر دکتری گروه معماری و شهرسازی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHEZZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    شهرهای کویری ایران به‌عنوان نمونه‌هایی شاخص از سکونتگاه‌های انسانی در اقلیم‌های خشک، همواره با محدودیت‌های شدید محیطی از جمله کمبود منابع آب، نوسانات دمایی، و شکنندگی اکولوژیکی مواجه بوده‌اند. در این میان، شهرسازی اسلامی با تکیه بر مبانی حکمی و معرفتی خود، الگویی از تعامل پایدار میان انسان، طبیعت و فضا ارائه داده است که می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد راهبردی در ارتقای تاب‌آوری محیطی مورد بازخوانی قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم «حکمت انطباق با طبیعت» در شهرسازی اسلامی و تحلیل نقش آن در بهبود تاب‌آوری محیطی شهرهای کویری ایران انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصولی همچون میانه‌روی در مصرف منابع، هم‌زیستی با اقلیم، بهره‌گیری هوشمندانه از طبیعت در طراحی فضا، و پیوند معنایی میان انسان و محیط، از مهم‌ترین مؤلفه‌های حکمت شهرسازی اسلامی محسوب می‌شوند که می‌توانند به افزایش سازگاری، کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای تاب‌آوری محیطی در شهرهای کویری منجر شوند. در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌کند که بازآفرینی این اصول در قالب رویکردهای نوین برنامه‌ریزی شهری، می‌تواند راهبردی مؤثر برای مواجهه با چالش‌های زیست‌محیطی معاصر در مناطق خشک ایران باشد.

کلمات کلیدی : شهرسازی اسلامی حکمت انطباق با طبیعت تاب‌آوری محیطی شهرهای کویری ایران