نقش فناوری‌های نوین در ثبت، بازآفرینی و انتقال آیین‌های موسیقایی شادی و سوگ در میان بختیاری‌ها، لرها و کردها

نقش فناوری‌های نوین در ثبت، بازآفرینی و انتقال آیین‌های موسیقایی شادی و سوگ در میان بختیاری‌ها، لرها و کردها

علی‌اصغر سیف1

1) محقق و پژوهشگر هنر

کد IOI مقاله : AAHF-ABHFDA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده: فارسی آیین‌های موسیقایی شادی و سوگ در میان بختیاری‌ها، لرها و کردها از مهم‌ترین عناصر میراث ناملموس ایران هستند و نقش بنیادینی در شکل‌دهی هویت فرهنگی این اقوام دارند. با گسترش فناوری‌های نوین در دهه‌های اخیر، شیوه‌های ثبت، بازآفرینی و انتقال این آیین‌ها دچار تحول چشمگیر شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع معتبر ایرانی و بین‌المللی تا سال‌های ۲۰۲۵ میلادی و ۱۴۰۴ شمسی، تأثیر فناوری‌هایی همچون ضبط دیجیتال با کیفیت بالا، آرشیوهای آنلاین، هوش مصنوعی، واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR) و پلتفرم‌های مشارکتی را بر حفظ و انتقال آیین‌های موسیقایی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فناوری‌های ضبط دیجیتال موجب افزایش دقت در ثبت سازها، نغمه‌ها و شیوه‌های اجرایی شده و امکان تحلیل‌های قوم‌موسیقی‌شناختی را تقویت کرده‌اند. همچنین آرشیوهای معتبر مانند Smithsonian Folkways، British Library Sound Archive و سامانه‌های ایرانی نظیر مرکز موسیقی حوزه هنری و سامانه میراث ناملموس وزارت میراث فرهنگی نقش مهمی در دسترس‌پذیری داده‌ها داشته‌اند. فناوری‌های نوین بازآفرینی مانند VR و AR نیز امکان تجربه آیین‌های موسیقایی در محیط‌های شبیه‌سازی‌شده را فراهم کرده و به انتقال میان‌نسلی کمک کرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین نه‌تنها ابزار ثبت و نگهداری هستند، بلکه بستری برای بازآفرینی خلاقانه و انتقال پایدار آیین‌های موسیقایی به نسل‌های آینده محسوب می‌شوند.

کلمات کلیدی : فناوری‌های نوین آیین‌های موسیقایی میراث ناملموس قوم‌موسیقی‌شناسی بختیاری‌ها لرها کردها واقعیت مجازی و افزوده