نقش سازمان نظام مهندسی در تنظیم و نظارت بر قرارداد های معماری و پیامدهای حقوقی آن

نقش سازمان نظام مهندسی در تنظیم و نظارت بر قرارداد های معماری و پیامدهای حقوقی آن

عباس صداقتی1 فرزانه اسدپور خواجه پاشا2 مریم مهری3

1) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران -
3) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHFFZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    قراردادهای خدمات معماری، به عنوان مهم‌ترین ابزار حقوقی تنظیم روابط میان کارفرما، معمار و سایر عوامل پروژه، نقش اساسی در تضمین کیفیت خدمات مهندسی، مدیریت مسئولیت‌های حرفه‌ای و پیشگیری از اختلافات ساختمانی دارند. در این میان، سازمان نظام مهندسی ساختمان به عنوان نهاد تنظیم‌گر حرفه‌ای، از طریق نظارت بر عملکرد مهندسان، کنترل صلاحیت حرفه‌ای و اجرای مقررات ملی ساختمان، تأثیر قابل توجهی بر فرآیند تنظیم و اجرای این قراردادها دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه حقوقی سازمان نظام مهندسی در تنظیم و نظارت بر قراردادهای خدمات معماری و تحلیل پیامدهای حقوقی ناشی از این نقش در نظام حقوقی ایران است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌های آن با استفاده از روش کتابخانه‌ای و اسنادی، از طریق مطالعه قوانین و مقررات، منابع حقوقی، مقالات علمی داخلی و بین‌المللی و اسناد مرتبط گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه سازمان نظام مهندسی طرف قراردادهای خدمات معماری محسوب نمی‌شود، اما از طریق تدوین ضوابط حرفه‌ای، نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی و الزام به رعایت مقررات قانونی، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت روابط قراردادی، کاهش اختلافات و افزایش امنیت حقوقی پروژه‌های ساختمانی ایفا می‌کند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که نبود قراردادهای استاندارد، ابهام در حدود مسئولیت‌های حرفه‌ای و ضعف آموزش‌های حقوقی از مهم‌ترین چالش‌های موجود در این حوزه است. در نهایت، پژوهش پیشنهاد می‌کند که با تدوین الگوهای استاندارد قراردادهای خدمات معماری، تقویت آموزش‌های حقوق مهندسی و توسعه نقش تنظیم‌گرانه سازمان نظام مهندسی، می‌توان زمینه کاهش دعاوی ساختمانی، ارتقای کیفیت خدمات مهندسی و حمایت مؤثرتر از حقوق ذی‌نفعان را فراهم ساخت.

کلمات کلیدی : سازمان نظام مهندسی ساختمان قراردادهای خدمات معماری مسئولیت حرفه‌ای حقوق ساخت‌وساز نظارت بر قراردادها مقررات ملی ساختمان