آسيب شناسي نظام ارجاع خدمات طراحي معماري در نظام مهندسي و تأثير آن بر كيفيت فضاي شهري

آسيب شناسي نظام ارجاع خدمات طراحي معماري در نظام مهندسي و تأثير آن بر كيفيت فضاي شهري

عباس صداقتی1 وحید عربی2

1) استاد دانشگاه کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران- A.Sedaghati.iau.ac.ir
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران-

کد IOI مقاله : AAHF-ABHGBC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    کیفیت فضای شهری یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود که تحت تأثیر عوامل متعددی، از جمله کیفیت طراحی معماری ساختمان‌ها، قرار دارد. در ایران، بخش عمده خدمات طراحی معماری در چارچوب ضوابط و مقررات سازمان نظام مهندسی ساختمان ارائه می‌شود. یکی از مهم‌ترین سازوکارهای این سازمان، نظام ارجاع خدمات مهندسی است که با هدف توزیع عادلانه کار، کنترل کیفیت خدمات مهندسی و جلوگیری از رقابت ناسالم شکل گرفته است. با وجود اهداف مثبت این نظام، در سال‌های اخیر انتقادهای فراوانی نسبت به کارآمدی آن مطرح شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی_تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی آسیب‌های نظام ارجاع خدمات طراحی معماری و تأثیر آن بر کیفیت فضای شهری می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که کاهش رقابت حرفه‌ای، محدود شدن حق انتخاب کارفرما، ضعف نظام ارزیابی عملکرد طراحان، غلبه رویکرد مقررات‌محور بر کیفیت‌محور و کاهش انگیزه نوآوری، از مهم‌ترین چالش‌های نظام ارجاع هستند. این مسائل در نهایت موجب کاهش کیفیت معماری ساختمان‌ها، افت کیفیت منظر شهری، تضعیف هویت شهری و کاهش رضایت شهروندان از محیط زندگی می‌شوند. در پایان، راهکارهایی از جمله اصلاح نظام ارجاع بر مبنای کیفیت، استقرار نظام ارزیابی عملکرد و تقویت رقابت حرفه‌ای برای ارتقای کیفیت طراحی معماری و فضای شهری ارائه شده است.

کلمات کلیدی : نظام ارجاع سازمان نظام مهندسی ساختمان طراحی معماری کیفیت طراحی کیفیت فضای شهری منظر شهری