ارزیابی تاثیر سازمان فضایی شهرک های مسکونی بر احساس تعلق و هویت مکانی ساکنان با رویکرد انسان محور(نمونه موردی:شهرک اکباتان-تهران)

ارزیابی تاثیر سازمان فضایی شهرک های مسکونی بر احساس تعلق و هویت مکانی ساکنان با رویکرد انسان محور(نمونه موردی:شهرک اکباتان-تهران)

کیمیا ذاکرزاده1 سارا سوهانگیر2

1) دانشجو کارشناسی ارشد معماری ،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تهران مرکزی
2) دکتری تخصصی معماری،هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد پرند

کد IOI مقاله : AAHF-ABHGDK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    رشد سریع شهرنشینی و افزایش تقاضا برای مسکن، موجب توسعه گسترده مجتمع‌ها و شهرک‌های مسکونی در کلان‌شهرها شده است. اگرچه این الگوی توسعه توانسته بخشی از نیازهای کمی مسکن را تأمین کند، اما در بسیاری از موارد به دلیل توجه ناکافی به ابعاد انسانی، اجتماعی و روان‌شناختی محیط، کیفیت زندگی ساکنان را تحت تأثیر قرار داده است. سازمان فضایی به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی طراحی محیط‌های مسکونی، نقش مهمی در شکل‌گیری تعاملات اجتماعی، ادراک محیط، احساس تعلق و هویت مکانی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سازمان فضایی شهرک اکباتان تهران بر احساس تعلق و هویت مکانی ساکنان با رویکرد انسان‌محور انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است و اطلاعات آن از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی منابع معتبر داخلی و خارجی گردآوری شده است. در این پژوهش، شاخص‌های سازمان فضایی شامل خوانایی محیط، دسترسی، کیفیت فضاهای عمومی، مقیاس انسانی، امنیت محیطی و سلسله‌مراتب فضایی مورد بررسی قرار گرفته و ارتباط آن‌ها با دو متغیر احساس تعلق و هویت مکانی تحلیل شده است. نتایج مطالعات نظری نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت سازمان فضایی می‌تواند موجب افزایش تعاملات اجتماعی، تقویت هویت محله‌ای، افزایش احساس امنیت و در نهایت ارتقای احساس تعلق ساکنان شود. همچنین، بهره‌گیری از اصول طراحی انسان‌محور در برنامه‌ریزی و طراحی شهرک‌های مسکونی، زمینه ایجاد محیط‌هایی پایدار، هویت‌مند و پاسخگو به نیازهای کاربران را فراهم می‌کند.

کلمات کلیدی : سازمان فضایی احساس تعلق هویت مکانی رویکرد انسان‌محور شهرک اکباتان کیفیت محیط