مقایسه عملکرد سیستم‌های مهاربندی همگرا و واگرا در سازه‌های فولادی تحت بارهای جانبی

مقایسه عملکرد سیستم‌های مهاربندی همگرا و واگرا در سازه‌های فولادی تحت بارهای جانبی

عرفان سلیمانی1

1) مقایسه عملکرد سیستم‌های مهاربندی همگرا و واگرا در سازه‌های فولادی تحت بارهای جانبی

کد IOI مقاله : AAHF-ABHGKD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده سازه‌های فولادی به دلیل مقاومت بالا، سرعت اجرای مناسب، وزن نسبتاً کم و قابلیت اجرای دهانه‌های بزرگ، از پرکاربردترین سیستم‌های سازه‌ای در صنعت ساختمان به شمار می‌روند. یکی از مهم‌ترین عوامل در طراحی این سازه‌ها، انتخاب سیستم باربر جانبی مناسب برای مقابله با نیروهای ناشی از زلزله و باد است. در میان سیستم‌های مختلف مقاوم در برابر بارهای جانبی، مهاربندی همگرا (Concentrically Braced Frame یا CBF) و مهاربندی واگرا (Eccentrically Braced Frame یا EBF) از رایج‌ترین گزینه‌های مورد استفاده در ساختمان‌های فولادی هستند. هر یک از این سیستم‌ها دارای ویژگی‌های فنی، مزایا و محدودیت‌هایی هستند که انتخاب آن‌ها را به شرایط پروژه، ارتفاع ساختمان، میزان خطر لرزه‌ای منطقه و الزامات آیین‌نامه‌ای وابسته می‌کند. هدف این مقاله، مقایسه عملکرد سیستم‌های مهاربندی همگرا و واگرا از جنبه‌های مختلف از جمله مقاومت، سختی جانبی، شکل‌پذیری، ظرفیت جذب انرژی، رفتار لرزه‌ای، هزینه اجرا و سهولت ساخت است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه کتاب‌های تخصصی، مقالات علمی، آیین‌نامه‌های طراحی سازه‌های فولادی و استانداردهای مرتبط جمع‌آوری و بررسی شده است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیستم مهاربندی همگرا به دلیل سختی جانبی بالا، تغییرمکان نسبی طبقات را کاهش داده و برای ساختمان‌های کوتاه و میان‌مرتبه گزینه‌ای اقتصادی و مناسب محسوب می‌شود. در مقابل، سیستم مهاربندی واگرا با بهره‌گیری از تیر پیوند، امکان ایجاد تغییرشکل‌های پلاستیک کنترل‌شده را فراهم کرده و با جذب بخش قابل توجهی از انرژی ناشی از زلزله، عملکرد لرزه‌ای مطلوب‌تری نسبت به سیستم همگرا ارائه می‌دهد. اگرچه اجرای مهاربندی واگرا به دلیل جزئیات اجرایی پیچیده‌تر و هزینه بیشتر نیازمند دقت بالاتری است، اما در ساختمان‌های مهم و مناطق با خطر لرزه‌ای زیاد، استفاده از این سیستم می‌تواند موجب افزایش ایمنی و کاهش خسارات ناشی از زلزله شود. در نهایت، انتخاب سیستم مهاربندی مناسب باید بر اساس مطالعات ژئوتکنیکی، تحلیل سازه، شرایط اقتصادی و الزامات آیین‌نامه‌ای انجام گیرد تا علاوه بر تأمین ایمنی، عملکرد مطلوب سازه در طول عمر بهره‌برداری نیز تضمین شود. واژه‌های کلیدی: سازه فولادی، مهاربندی همگرا، مهاربندی واگرا، رفتار لرزه‌ای، شکل‌پذیری، جذب انرژی، بار جانبی.

کلمات کلیدی : سازه های فولادی مهاربندی همگرا و واگرا بار های جانبی