راه‌کار‌های طراحی محیط‌های درمانگر برای افراد مبتلا به اختلال ADHD

راه‌کار‌های طراحی محیط‌های درمانگر برای افراد مبتلا به اختلال ADHD

سینا کیایی1 خشایار سرافراز2 مریم سادات رضوی پور3

1) دانشجو کارشناسی ارشد معماری،گرایش معماری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، ایران -
2) دانشجو کارشناسی ارشد معماری،گرایش معماری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، ایران -
3) گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، ایران -

کد IOI مقاله : AAHF-ABHKBG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات عصب‌رشدی است که علاوه بر مشکلات توجه و تمرکز، با چالش‌هایی در پردازش محرک‌های محیطی و تنظیم هیجانات همراه است. ازاین‌رو، محیط فیزیکی و ویژگی‌های کالبدی فضاهای درمانی می‌توانند در بهبود یا تشدید نشانه‌های این اختلال نقش مؤثری ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول و مؤلفه‌های مؤثر در طراحی محیط‌های درمانگر برای افراد مبتلا به ADHD انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای به بررسی موضوع پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان داد که مؤلفه‌هایی همچون نور طبیعی کنترل‌شده، رنگ‌های ملایم، کاهش آشفتگی بصری، کنترل نویز، سازمان فضایی خوانا و قابل پیش‌بینی و بهره‌گیری از عناصر طبیعی، از مهم‌ترین عوامل مؤثر در طراحی محیط‌های درمانگر برای افراد مبتلا به ADHD هستند. نتایج همچنین بیانگر آن است که توجه به نیازهای حسی، شناختی و رفتاری کاربران در فرآیند طراحی می‌تواند به افزایش تمرکز، کاهش تنش و ارتقای کیفیت تجربه درمانی منجر شود. در مجموع، پژوهش حاضر بر ضرورت بهره‌گیری از رویکرد طراحی مبتنی بر شواهد و تعامل میان معماری، روان‌شناسی محیطی و علوم رفتاری در طراحی فضاهای درمانی ویژه افراد مبتلا به ADHD تأکید دارد.

کلمات کلیدی : اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (adhd) معماری درمانی روان‌شناسی محیطی پردازش حسی فضاهای درمانگر