بررسی عوامل مؤثر فرهنگی در طراحی جدارهای شهری با رویکرد فرهنگی (مطالعه موردی خیابان جمهوری پیرانشهر)

بررسی عوامل مؤثر فرهنگی در طراحی جدارهای شهری با رویکرد فرهنگی (مطالعه موردی خیابان جمهوری پیرانشهر)

عباس صداقتی1 محمد لطیف کریمی2 رامین پورقدیمی3

1) گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران،
2) دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران،
3) دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران،

کد IOI مقاله : AAHF-ABHKFF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده: جداره‌های شهری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر شکل‌دهنده سیمای شهر، نقشی اساسی در ارتقای کیفیت محیط، تقویت هویت فرهنگی، افزایش خوانایی فضا و تحقق اهداف معماری پایدار ایفا می‌کنند. با این حال، گسترش شهرنشینی، توسعه نامتوازن ساخت‌وسازها و غلبه رویکردهای صرفاً اقتصادی در طراحی نماها، موجب کاهش توجه به ارزش‌های فرهنگی و ویژگی‌های اقلیمی در بسیاری از شهرهای ایران، از جمله پیرانشهر، شده است. این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر فرهنگی در طراحی جداره‌های شهری با رویکرد معماری پایدار و با مطالعه موردی خیابان جمهوری پیرانشهر انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی با ماهیت تفسیری–تبیینی بوده و داده‌های موردنیاز از طریق مطالعات اسنادی، تحلیل محتوا، مشاهده میدانی و ارزیابی شاخص‌های کالبدی، فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جداره‌های خیابان جمهوری از نظر انسجام بصری، هماهنگی ارتفاع ساختمان‌ها، استفاده از مصالح بومی، بازتاب هویت فرهنگی، انطباق با شرایط اقلیمی و بهره‌گیری از عناصر طبیعی با کاستی‌های قابل‌توجهی مواجه هستند. همچنین، غلبه الگوهای غیربومی، آشفتگی بصری ناشی از تنوع نماها و تابلوهای تجاری و ضعف در ضوابط طراحی، موجب کاهش کیفیت منظر شهری، تضعیف حس تعلق شهروندان و افت پایداری کالبدی و اجتماعی شده است. در مقابل، استفاده از الگوهای معماری بومی، مصالح سازگار با اقلیم، ساماندهی جداره‌ها، تقویت ریتم و هماهنگی بصری، توسعه پوشش‌های سبز و توجه به مقیاس انسانی می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت محیط شهری ایفا کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که دستیابی به جداره‌های شهری پایدار مستلزم تلفیق مؤلفه‌های فرهنگی، اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی در فرآیند طراحی است و تدوین ضوابط مبتنی بر هویت بومی و اصول معماری پایدار می‌تواند زمینه بازآفرینی منظر شهری، ارتقای کیفیت فضایی و تقویت هویت شهری در خیابان جمهوری پیرانشهر و سایر شهرهای مشابه را فراهم سازد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي جداره‌های شهری هویت فرهنگی معماری پایدار منظر شهری خیابان جمهوری پیرانشهر