شناسایی و طبقه‌بندی معیارهای طراحی معماری مؤثر بر عملکرد کاربران ورزش‌های الکترونیکی (Esports)

شناسایی و طبقه‌بندی معیارهای طراحی معماری مؤثر بر عملکرد کاربران ورزش‌های الکترونیکی (Esports)

مجتبی بلوری1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABHKGZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    ورزش‌های الکترونیکی (Esports) در دهه اخیر از یک سرگرمی فردی به صنعتی جهانی با میلیون‌ها کاربر بدل شده و ضرورت طراحی فضاهای تخصصی متناسب با نیازهای کاربران آن را برجسته کرده است. برخلاف بسیاری از رشته‌های ورزشی سنتی، عملکرد بازیکنان در این حوزه عمدتاً به توانایی‌های شناختی و روان‌شناختی وابسته است و محیط کالبدی می‌تواند این توانایی‌ها را تقویت یا تضعیف کند. پژوهش‌های پیشین معمولاً هر یک از عوامل محیطی -مانند نور، رنگ، آکوستیک یا ارگونومی- را به‌طور مجزا و بدون تمایز روشن میان محرک محیطی و میانجی روانی بررسی کرده‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و کتابخانه‌ای بر پایه مدل محرک-ارگانیسم-پاسخ (S-O-R) در روان‌شناسی محیطی، آن‌ها را در قالب چارچوبی نظری واحد ترکیب کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد عملکرد کاربران حاصل زنجیره‌ای سه‌مرحله‌ای است: در لایه محرک، چهار دسته عامل کالبدی مستقل -محیطی-حسی (نور، رنگ، آکوستیک، هوا، حرارت)، آنتروپومتریک-ارگونومیک، سازمان‌دهی فضایی-رفتاری، و کنترلی-فناورانه- بر کاربر اثر می‌گذارند؛ این محرک‌ها از طریق دو میانجی روانی در لایه ارگانیسم -بار شناختی و امنیت روانی-اجتماعی- پردازش می‌شوند؛ و سرانجام در لایه پاسخ، به شاخص‌های قابل‌سنجش عملکرد (تمرکز، سرعت واکنش، دقت، تصمیم‌گیری و رضایت) منجر می‌شوند. عوامل سبک زندگی (خواب، تغذیه، فعالیت بدنی) نیز به‌عنوان زمینه‌ای اثرگذار بر ظرفیت لایه ارگانیسم در نظر گرفته شده‌اند. بر پایه این چارچوب، مجموعه‌ای از معیارهای طراحی کاربردی برای مراکز Esports استخراج شده که می‌تواند مبنایی برای پژوهش‌های تجربی آینده و تدوین استانداردهای طراحی این فضاها باشد.

کلمات کلیدی : ورزش‌های الکترونیکی مدل محرک ارگانیسم پاسخ روان‌شناسی محیطی عملکرد شناختی معیارهای طراحی معماری