تحلیل نظام‌مند چالش‌های قراردادی در پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها: چارچوبی برای هم‌افزایی مدیریت دانش و انطباق حقوقی

تحلیل نظام‌مند چالش‌های قراردادی در پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها: چارچوبی برای هم‌افزایی مدیریت دانش و انطباق حقوقی

فاطمه خلخالی1 مهشید اسکندرپور2

1) کارشناس ارشد مهندسی عمران
2) کارشناس ارشد مدیریت اجرائی

کد IOI مقاله : AAHF-ABKABC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    صنعت ساخت‌وساز به عنوان یکی از ستون‌های توسعه اقتصادی و زیربنایی، نیازمند چارچوب‌های حاکمیتی شفاف برای مدیریت ریسک‌ها و کارایی عملیاتی است. قراردادهای پیمانکاری عمرانی منعقده با نهادهای عمومی نظیر شهرداری‌ها، به دلیل پیچیدگی فنی و حجم بالای سرمایه، همواره با چالش‌های حقوقی متعددی مواجه‌اند که منجر به اتلاف منابع و توقف پروژه‌ها می‌گردد. شرایط عمومی پیمان به عنوان پارادایم حاکم بر روابط متعهدانه، چارچوبی برای پیش‌بینی و حل این اختلافات فراهم می‌آورد. این پژوهش با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و مرور نظام‌مند ادبیات (شامل منابع بین‌المللی و پژوهش‌های نوین داخلی ۱۴۰۴-۱۳۸۷)، به شناسایی و تبیین متغیرهای کلیدی و مولد اختلاف در این قراردادها می‌پردازد. یافته‌های جدید نشان می‌دهند که علاوه بر دینامیک‌های کلاسیک مدیریت پروژه، ابهامات ساختاری در مواد قانونی (مانند مواد ۴۷، ۴۹ و ۵۳) و مفاهیم حقوقی مانند شرط تمامیت متن قرارداد ، منابع اصلی دعاوی هستند. در این پژوهش، هفت گفتمان اصلی اختلاف شامل: ۱) مدیریت زمان و تاخیرات، ۲) روند تغییرات و اصل یکپارچگی قرارداد، ۳) الزامات تحویل کارگاه، ۴) استانداردهای کیفیت و نواقص اجرایی، ۵) فسخ و تعلیق پیمان (مواد ۴۷ و ۴۹)، ۶) چالش‌های مکانیزم داوری (ماده ۵۳)، و ۷) مکانیزم‌های واگذاری و پیمانکاران جزء، مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. در هر حوزه، ضمن استخراج مبانی حقوقی از شرایط عمومی پیمان و بهره‌گیری از تحقیقات نوین و ابزارهای نوین مدیریتی (مانند بلاکچین،IoT و BIM) الگوهای پیشگیرانه ارائه گردیده است. هدف نهایی، ارتقای دانش قراردادی و ارائه چارچوبی برای کاهش دعاوی در پروژه‌های عمرانی است.

کلمات کلیدی : شرایط عمومی پیمان فسخ پیمان تعلیق پروژه مدیریت دعاوی پیمانکاری مدیریت دانش قراردادی