تحلیل ویژگی‌های مورفولوژیک مرجان‌های دریایی و ترجمه آن‌ها به الگوهای طراحی مجتمع تفریحی–آبی در جزیره قشم

تحلیل ویژگی‌های مورفولوژیک مرجان‌های دریایی و ترجمه آن‌ها به الگوهای طراحی مجتمع تفریحی–آبی در جزیره قشم

نیلوفر سادات قائم مقام فراهانی1 مرتضی خائف2

1) دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران
2) استادیار گروه معماری ،دانشگاه شهاب دانش، قم،ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABKAZD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    امروزه بهره‌گیری از الگوهای طبیعی در طراحی معماری به یکی از رویکردهای مؤثر در خلق فضاهای نوآورانه و هویت‌مند تبدیل شده است. در این میان، رویکرد بیومیمتیک با مطالعه ساختارها و فرآیندهای طبیعی، امکان استخراج اصول طراحی از موجودات زنده و به‌کارگیری آن‌ها در معماری را فراهم می‌کند. مرجان‌های دریایی از جمله ساختارهای طبیعی پیچیده‌ای هستند که به واسطه ویژگی‌های مورفولوژیک، الگوهای رشد سلسله‌مراتبی، تخلخل فضایی و سازمان هندسی منحصربه‌فرد، ظرفیت بالایی برای الهام‌بخشی در طراحی معماری دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ویژگی‌های مورفولوژیک مرجان‌های دریایی و ترجمه آن‌ها به الگوهای طراحی مجتمع تفریحی–آبی در جزیره قشم انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی منابع علمی و تحلیل نمونه‌های زیستی گردآوری شده است. در این پژوهش، ویژگی‌هایی نظیر الگوی رشد شاخه‌ای، ساختار خوشه‌ای، تخلخل فضایی، سازمان سلسله‌مراتبی و پیوستگی میان اجزای مرجان مورد بررسی قرار گرفته و از طریق فرآیند ترجمه بیومیمتیک به اصول طراحی معماری تبدیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ساختارهای مرجانی قابلیت ایجاد سازمان فضایی پویا، فرم‌های سیال، پوسته‌های متخلخل و شبکه‌های فضایی پیوسته را در طراحی مجتمع‌های تفریحی–آبی فراهم می‌کنند. همچنین بهره‌گیری از منطق رشد و سازمان‌یابی مرجان‌ها می‌تواند به شکل‌گیری فضاهایی منسجم، انعطاف‌پذیر و هماهنگ با بستر طبیعی منجر شود. در نهایت، پژوهش حاضر چارچوبی برای استفاده از ویژگی‌های مورفولوژیک مرجان‌ها در طراحی معماری ارائه می‌دهد که می‌تواند در توسعه فضاهای گردشگری و تفریحی ساحلی مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : بیومیمتیک مورفولوژی مرجان دریایی الگوی رشد سازمان فضایی مجتمع تفریحی آبی قشم