تحلیل تطبیقی ساختار مرکزیت در بافت‌های بومی و مدرن؛ مطالعه موردی: روستای بندره پیرانشهر

تحلیل تطبیقی ساختار مرکزیت در بافت‌های بومی و مدرن؛ مطالعه موردی: روستای بندره پیرانشهر

مصطفی حمزه آقائی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

کد IOI مقاله : AAHF-ABKBBK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده مرکزیت فضایی یکی از مفاهیم بنیادین در ساختار کالبدی سکونتگاه‌های انسانی است که نقش محوری در انسجام اجتماعی، هویت مکانی و سازمان‌دهی فضایی ایفا می‌کند. روستای بندره، واقع در شهرستان پیرانشهر، به‌مثابه نمونه‌ای از سکونتگاه‌های بومی کردنشین، در دهه‌های اخیر با مداخلات کالبدی مدرن مواجه شده که الگوهای سنتی مرکزیت را دستخوش تغییر کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی ساختار مرکزیت در دو بافت بومی و مدرن روستای بندره، به بررسی تحولات فضایی، تغییر در سلسله‌مراتب دسترسی و پیامدهای آن بر هویت مکانی و انسجام اجتماعی می‌پردازد. رویکرد پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) بوده و از تحلیل Space Syntax، برداشت میدانی و مطالعات اسنادی بهره گرفته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد بافت بومی از مرکزیت ارگانیک چندلایه با انسجام فضایی بالا برخوردار است، در حالی که مداخلات مدرن منجر به شکل‌گیری مراکز برنامه‌ریزی‌شده‌ای شده که فاقد پیوند معنایی با بستر اجتماعی-فرهنگی روستا هستند. در پایان، راهکارهایی برای تقویت مرکزیت پایدار در توسعه‌های آتی پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : مرکزیت فضایی بافت بومی بافت مدرن تحلیل تطبیقی space syntax روستای بندره پیرانشهر هویت مکانی انسجام فضایی