ارزیابی کارایی حداقل الزامات مهندسی و فضایی پناهگاه‌های اضطراری برای انواع مختلف بحران‌ها

ارزیابی کارایی حداقل الزامات مهندسی و فضایی پناهگاه‌های اضطراری برای انواع مختلف بحران‌ها

نگار صالحی علمداری1 آیلار حیدرپناه2 رومینا رجعتی3

1) استادیار، دکترای مهندسی عمران موسسه آموزش عالی غیر دولتی غیرانتفاعی رشدیه تبریز، ایران
2) دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری موسسه آموزش عالی غیر دولتی غیرانتفاعی رشدیه تبریز، ایران
3) دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری موسسه آموزش عالی غیر دولتی غیرانتفاعی رشدیه تبریز، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABKBHF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چكيده افزایش فراوانی و شدت بلایای طبیعی و انسان‌ساخت، نیاز به راهکارهای اسکان اضطراری سریع، باکیفیت، مقرون‌به‌صرفه و قابل‌نصب را بیش از پیش آشکار ساخته است. با وجود اهمیت این موضوع، پناهگاه‌های اضطراری در کشورهای جنوب جهانی (Global South) به‌رغم شرایط اقتصادی و اجتماعی خاص و نیاز گسترده، کمتر مورد توجه پژوهش‌های حوزه سازه قرار گرفته‌اند. هدف این پژوهش، توسعه یک پایگاه دانشی برای شناسایی نیازها، چالش‌ها و الزامات طراحی سامانه‌های اسکان اضطراری با رویکردی پایدار و کارآمد است. این پژوهش با استفاده از روش مطالعه چندموردی و در چارچوب نظریه داده‌بنیاد انجام شده است. داده‌ها از فعالان میدانی و سازمان‌های بین‌المللی مرتبط با مدیریت بحران و اسکان اضطراری گردآوری و از طریق فرایند کدگذاری نظری تحلیل شدند تا ابعاد اصلی مسئله و راهکارهای پیشنهادی استخراج شوند. تحلیل داده‌ها سه دسته یافته اصلی را آشکار ساخت: نخست، مسائل و نیازهای سازه‌ای کاربران در شرایط اسکان اضطراری؛ دوم، چالش‌های سازمان‌ها و نهادهای مسئول در پاسخ‌گویی به این نیازها؛ و سوم، راهکارهای مطلوب برای طراحی و توسعه سامانه‌های اسکان اضطراری. نتایج نشان می‌دهد که ارزیابی این چالش‌ها بر اساس شاخص‌های مسکن پایدار، چارچوبی مناسب برای بهبود عملکرد پناهگاه‌های اضطراری فراهم می‌کند. همچنین، محدودیت‌های موجود می‌توانند به‌عنوان محرکی برای توسعه راهکارهای نوآورانه، فراگیر و پایدار در حوزه مسکن پس از بحران مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش با ارائه چارچوبی نظری برای تحلیل چالش‌ها و نیازهای اسکان اضطراری در کشورهای جنوب جهانی، شکاف موجود در ادبیات پژوهش را تا حدی برطرف می‌کند. یافته‌ها می‌توانند مبنایی برای توسعه سامانه‌های ساخت پناهگاه‌های اضطراری، تقویت همکاری‌های میان‌رشته‌ای و انجام مطالعات تجربی آینده باشند و در نهایت به ارتقای پایداری و اثربخشی راهکارهای اسکان پس از سانحه کمک کنند.

کلمات کلیدی : پناهگاه اضطراری فرایند اسکان اضطراری مسکن اضطراری پس از سانحه الزامات فضایی پناهگاه انتقالی نظریه‌ی داده‌بنیاد