طراحی چارچوب مفهومی بازی‌وارسازی در سیاست‌های اجتماعی در خدمات عمومی و شهروندی

طراحی چارچوب مفهومی بازی‌وارسازی در سیاست‌های اجتماعی در خدمات عمومی و شهروندی

محمدمهدی صحبتی1 عبدالحسین کلانتری2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه تهران
2) استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : AAHF-ABKBHK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چرخش دولت‌ها به‌سوی دولت دیجیتال در «عصر سرگرمی» و هم‌زمانی آن با رسانه‌های تعاملی، بازی‌وارسازی را از یک روش جذاب‌سازی به ابزار بازطراحی مشارکت شهروندی در سیاست اجتماعی ارتقا داده است؛ اما نبودِ چارچوبی که بازی‌وارسازی نهادینه یا مردمی را با در نظر گرفتن حساسیت‌های فرهنگی ایران و قیود زیرساختی لحاظ کند، در ادبیات نظری به‌چشم می‌خورد. این مقاله با تمرکز بر سکوها و برنامه‌های خدمات عمومی/شهروندی این سوال را پیش می‌نهد که «کدام عناصر، سازوکارها و شروط زمینه‌ای از نمونه‌های موفق/ناموفق جهانی قابل اقتباس بومی‌اند؟»؛ روش مطالعه پژوهش حاضر، مرور تطبیقیِ ۱۵ پژوهش تجربه‌محور با کدگذاری مبتنی بر چارچوب‌های MDA، خودتعیین‌گری، معماری انتخاب و «جریان» است که به مدل پنج‌لایه «ورودی‌ها، طراحی، میانجی‌ها، تعدیل‌گرها و خروجی‌ها» منتهی می‌شود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد چارچوب پیشنهادی بازی‌وارسازی از پنج لایه کلیدی شامل ورودی‌ها (نوع خدمت، گروه هدف، زمینه فرهنگی، زیرساخت)، طراحی (پویایی‌ها، عناصر، زیبایی‌شناسی، حاکمیت)، میانجی‌ها، تعدیل‌گرها و خروجی‌ها تشکیل شده است که در تعامل با یکدیگر تجربه‌ای معنادار برای کاربر خلق می‌کنند. در این چارچوب، انتخاب و چینش عناصر بازی باید بر اساس تیپ انگیزشی کاربران (مانند معناسازان، رقابت‌طلبان، یا کاربران اجباری) و حساسیت‌های فرهنگی و فناورانه صورت گیرد تا از شکست یا واکنش منفی در پیاده‌سازی جلوگیری شود.

کلمات کلیدی : بازی‌وارسازی چارچوب مفهومی سکوهای دیجیتال سیاست‌های اجتماعی