نقش مهندسی عمران و برنامه‌ریزی شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهری: به‌سوی چارچوبی یکپارچه برای شرایط ایران

نقش مهندسی عمران و برنامه‌ریزی شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهری: به‌سوی چارچوبی یکپارچه برای شرایط ایران

مهنا اسدی منش1 فریبرز جلیلی فرد2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد سازه، گروه مهندسی عمران، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آباد غرب، ایران
2) استادیار گروه فیزیک، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آباد غرب، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABKCEK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    کیفیت زندگی شهری (UQoL) بیانگر میزان احساس امنیت، رضایت و آرامش مردم در شهری است که در آن زندگی می‌کنند. این مفهوم هم شرایط قابل اندازه‌گیری را دربر می‌ گیردـ، مانند: دسترسی به فضای سبز، آب سالم، حمل‌ونقل قابل‌اتکا ، مسکن مناسب و هم تجربهٔ ذهنی افراد مانند رضایت از زندگی، حس تعلق به محله و آرامش روانی. مهندسی عمران و برنامه‌ریزی شهری دو رشته‌ای هستند که بیشترین نقش مستقیم را در شکل‌دهی این پیامد دارند: مهندسی، سامانه‌های فیزیکی موردنیاز شهر را می‌سازد و برنامه‌ریزی تعیین می‌کند این سامانه‌ها چگونه توزیع شوند و چه کسانی از آن‌ها بهره‌مند گردند. این مقاله یک مروری بر ادبیات موجود است که چگونگی تعامل این دو رشته در شکل‌دهی به کیفیت زندگی شهری را بررسی می‌کند، که با هدف تمرکز ویژه بر شرایط ایران(خطر بالای زلزله، کم‌آبی و نابرابری فضایی محسوس میان مناطق شهری)است. با اتکا به مسیرهای مفهومی پیشنهادی موراتیدیس (۲۰۲۱) و مرور نظام‌مند ابعاد کیفیت زندگی شهری توسط وِز و همکاران (۲۰۲۳)، و با ارجاع به استاندارد شاخص‌های شهری ISO 37120:2018، این مقاله چارچوبی یکپارچه )UQoL-IC( با پنج ستون را پیشنهاد می‌دهد که زیرساخت پایدار، تحرک فراگیر، محیط‌های تاب‌آور و سبز، طراحی انسان‌محور، و حکمرانی هوشمند را دربر می‌گیرد. نتایج حاصل از این مقاله این است که مهندسی عمران و برنامه‌ریزی شهری زمانی بیشترین سود را برای ساکنان شهر ایجاد می‌کنند که به‌صورت هماهنگ دنبال شوند، نه به‌عنوان دو حوزهٔ حرفه‌ای جدا از هم.

کلمات کلیدی : کیفیت زندگی شهری مهندسی عمران برنامه‌ریزی شهری توسعهٔ پایدار شهری چارچوب uqol ic استاندارد iso 37120