مروری بر راهکارهای مبتنی بر طبیعت در معماری منظر برای افزایش تاب‌آوری شهری در برابر سیلاب های ناشی ازتغییر اقلیم

مروری بر راهکارهای مبتنی بر طبیعت در معماری منظر برای افزایش تاب‌آوری شهری در برابر سیلاب های ناشی ازتغییر اقلیم

مهسا پنجعلی‌زاده1 سامان صبا2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران، پست الکترونیکی:
2) استادیار گروه آموزشی مهندسی معماری، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران، پست الکترونیکی:

کد IOI مقاله : AAHF-ABKDAH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    افزایش شدت و فراوانی رخدادهای حدی اقلیمی، بویژه بارش‌های شدید و سیلاب‌های شهری، ضرورت بازنگری در رویکردهای متعارف مدیریت رواناب شهری را آشکار کرده است. رویکردهای سنتی مبتنی بر انتقال سریع و دفع رواناب، در مواجهه با عدم ‌قطعیت‌های اقلیمی و افزایش تراکم شهری با محدودیت‌هایی مواجه شده‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد مرور روایت¬ها و تحلیل مفهومی، تحول رویکردهای مدیریت رواناب شهری از سیستم‌های مهندسی‌محور به راهکارهای مبتنی بر طبیعت را بررسی کرده و نقش طراحی منظر را در تقویت تاب‌آوری شهری در برابر تغییر اقلیم در این حوزه را تحلیل می‌کند. در این راستا، مفاهیم توسعه کم‌اثر (LID)، زهکشی پایدار شهری (SUDS)، طراحی حساس به آب (WSUD)، زیرساخت سبز و راهکارهای مبتنی بر طبیعت(NBS) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. بر اساس تحلیل منابع، راهکارهای طراحی منظر بر مبنای کارکرد غالب آن‌ها، در چرخه مدیریت آب شهری در سه گروه شامل راهکارهای نفوذ و تصفیه رواناب در مبدأ، راهکارهای ذخیره و کنترل رواناب و زیرساخت سبز چندمنظوره طبقه‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد این راهکارها با کاهش و کنترل رواناب، بهبود کیفیت آب، تقویت فرآیندهای اکولوژیک و ایجاد فضاهای چندعملکردی شهری، ظرفیت سازگاری شهرها با مخاطرات اقلیمی را افزایش می‌دهند. همچنین، نمونه‌های موردی بررسی‌شده نشان می‌دهند که تلفیق مدیریت آب با طراحی فضای عمومی می‌تواند آب را از یک تهدید صرف به بخشی از ساختار فضایی و عملکردی شهر تبدیل کند. بر این اساس، معماری منظر می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد زیرساختی و چندعملکردی، در بازتعریف رابطه شهر با چرخه طبیعی آب و تقویت تاب‌آوری شهری در برابر تغییر اقلیم نقش ایفا کند.

کلمات کلیدی : تاب‌آوری شهری زیرساخت سبز فضاهای سیلاب‌پذیر مدیریت آب شهری راهکارهای مبتنی بر طبیعت توسعه کم‌اثر