اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدگری و مدیریت خشم مادران کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم
اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدگری و مدیریت خشم مادران کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم
فرانک قدیم خانی1
1) کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد تبریز ایمیل:
کد IOI مقاله
:
AAHF-ABKDGA
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه فرزندپروری مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدگری و مدیریت خشم مادران کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم انجام شد.
روش: این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون، پیگیری یکماهه و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل مادران کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم شهر تبریز در سال ۱۳۹۸ بود. از میان آنان، ۳۰ نفر با نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه، هر یک ۱۵ نفر، جایگزین شدند. دادهها با مقیاس خودکارآمدی والدگری و پرسشنامه حالت–صفت بیان خشم اسپیلبرگر گردآوری شد. گروه آزمایش هشت جلسه ۹۰ دقیقهای برنامه گروهی فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد دریافت کرد و گروه گواه در این مدت مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با تحلیل واریانس اندازهگیریهای مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی بررسی شد.
یافتهها: بر پایه خروجیهای گزارششده، تغییرات خودکارآمدی والدگری در گروه آزمایش معنیدار بود؛ مقدار F برابر با ۷۰/۷۳۱، سطح معناداری ۰/۰۰۱ و اندازه اثر گزارششده ۰/۸۳۵ بود. این تغییر در گروه گواه معنیدار نبود. تغییرات مدیریت خشم نیز در گروه آزمایش معنیدار بود؛ مقدار F برابر با ۵۰/۳۱۱، سطح معناداری ۰/۰۰۱ و اندازه اثر گزارششده ۰/۶۵۹ بود، اما تغییر گروه گواه معنیدار نشد. تفاوت پسآزمون و پیگیری در هر دو متغیر معنیدار نبود؛ بنابراین، بهبود مشاهدهشده تا یک ماه حفظ شد.
نتیجهگیری: فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد میتواند با تقویت انعطافپذیری روانشناختی، احساس شایستگی والدگری و شیوههای سازگارانهتر مواجهه با خشم را در مادران کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم بهبود دهد. با توجه به حجم نمونه محدود، پیگیری کوتاهمدت و نبود آزمون مستقیم تعامل گروه و زمان در خروجی موجود، نتایج باید با احتیاط تفسیر شود.
کلمات کلیدی : خودکارآمدی والدگری مدیریت خشم اختلال طیف اوتیسم فرزندپروری پذیرش و تعهد