نقش تغییر کاربری انطباقی در احیای هویت معماری بناهای تاریخی؛ مطالعه موردی تبدیل کاروانسرای رباط کریم به بوتیک ‌هتل

نقش تغییر کاربری انطباقی در احیای هویت معماری بناهای تاریخی؛ مطالعه موردی تبدیل کاروانسرای رباط کریم به بوتیک ‌هتل

زهرا خصم افکن نظام1 فرشته نویدی مجد2 مهری دهبان3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، ایران.
2) گروه معماری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.
3) گروه معماری، واحد پرند، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AAHF-ABKEDC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    بناهای تاریخی، این گنجینه‌های ارزشمند، که بخشی از حافظه یک جامعه هستند و ارزش آن‌ها تنها به ویژگی‌های معماری و قدمتشان محدود نمی‌شود، در طول زمان با زندگی مردم، رویدادهای اجتماعی و هویت مکان ارتباط پیدا کرده‌اند. با این وجود، تغییرات گسترده در ساختار شهری و تغییر نیازهای اجتماعی باعث شده است بسیاری از بناهای تاریخی به تدریج از چرخه استفاده خارج شوند و با خطر فرسودگی و فراموشی مواجه شوند. در چنین شرایطی، تغییر کاربری انطباقی می‌تواند راهی برای استفاده دوباره از این بناها باشد؛ به شرط آنکه عملکرد جدید با ویژگی‌های اصلی بنا هماهنگ باشد. پژوهش حاضر به بررسی ظرفیت‌های کاروانسرای رباط کریم برای تغییر کاربری به بوتیک هتل می‌پردازد و تلاش دارد ارتباط میان استفاده مجدد تطبیقی و حفظ هویت معماری بنا را بررسی کند. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است و اطلاعات پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی ویژگی‌های معماری نمونه موردی به دست آمده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد ساختار فضایی کاروانسرای رباط کریم، به‌ویژه حیاط مرکزی، حجره‌ها، فضاهای پیرامونی و عناصر معماری موجود، قابلیت سازگاری با یک عملکرد اقامتی جدید را دارد. همچنین، ویژگی‌های بوتیک هتل‌ها که بر تجربه مکان و ارزش‌های منحصربه‌فرد فضا تأکید دارند، می‌تواند با اصالت این کاروانسرا هماهنگ شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تبدیل کاروانسرای رباط کریم به بوتیک هتل، در صورت توجه به ویژگی‌های معماری و هویت تاریخی بنا، می‌تواند زمینه استفاده دوباره از آن را در شرایط معاصر فراهم کند.

کلمات کلیدی : تغییر کاربری انطباقی هویت معماری بناهای تاریخی کاروانسرای رباط کریم بوتیک هتل