تحلیل فلسفی چالش‌های «مؤلف» و «اصالت اثر» در هنرهای تجسمی معاصر با ظهور هوش مصنوعی

تحلیل فلسفی چالش‌های «مؤلف» و «اصالت اثر» در هنرهای تجسمی معاصر با ظهور هوش مصنوعی

فاطمه عظیمی1

1) کارشناس آموزش هنرهای تجسمی، اداره کل آموزش و پرورش شهرستان های تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AAHF-ABKEDD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    ورود هوش مصنوعی مولد به عرصه هنرهای تجسمی، فراتر از یک تحول ابزاری، چالشی هستی‌شناختی در مفاهیم بنیادین فلسفه هنر ایجاد کرده است. مقولاتی چون «مؤلف»، «نبوغ انسانی» و «اصالت اثر» که شالوده درک کلاسیک و مدرن از زیبایی‌شناسی را شکل می‌دادند، اکنون در مواجهه با سیستم‌های الگوریتمیک نیازمند بازنگری هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل فلسفی این چالش‌ها شکل گرفته و با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی، تلاش می‌کند جایگاه هنرمند و اثر هنری را در عصر پساانسانی واکاوی کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در پارادایم جدید خلق تصویر، عاملیت هنری از انحصار سوژه انسانی خارج شده و به شبکه‌ای تعاملی میان انسان و ماشین انتقال یافته است. در این گذار، نقش هنرمند از «آفرینشگر بلافصل مادی» به «مفهوم‌پرداز و گزینشگر» دگرگون شده و «اصالت» نیز از یگانگی فیزیکی و ردپای دست هنرمند (هاله اثر)، به ساحت اصالت در فرآیند ایده‌پردازی تغییر ماهیت داده است. بر این اساس، می‌توان استدلال کرد که هوش مصنوعی نقطه پایان مؤلف نیست، بلکه کاتالیزوری برای گذار به سوژه‌گی‌های نوین و بازتعریف مرزهای خلاقیت در هنر معاصر به شمار می‌رود.

کلمات کلیدی : فلسفه هنر هوش مصنوعی مولد اصالت اثر عاملیت شبکه‌ای هنرهای تجسمی معاصر مرگ مؤلف