ساختن، هنر و تکنولوژی: تأملی هایدگری بر امکان تداوم جهان ایرانی در عصر تکنولوژی

ساختن، هنر و تکنولوژی: تأملی هایدگری بر امکان تداوم جهان ایرانی در عصر تکنولوژی

هانیه بصیری1

1) استادیار گروه معماری داخلی، دانشکده معماری و مرمت، دانشگاه هنر شیراز

کد IOI مقاله : AAHF-ABKFBK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    نسبت انسان با جهان و شیوه‌ای که این نسبت در ساختن و سکونت‌کردن آشکار می‌شود، مسئله‌ای بنیادین در فهم معماری و فرهنگ در جهان معاصر است؛ به‌ویژه در شرایطی که گسترش تکنولوژی و غلبه منطق تکنولوژیک، نحوه مواجهه انسان با زمین، ماده، مکان و محیط را دگرگون کرده است. پژوهش حاضر با تکیه بر اندیشه مارتین هایدگر، در پی بازخوانی نسبت میان هستی، ساختن، سکونت و تکنولوژی و بررسی امکان گشودگی جهان فرهنگی ایرانی در شرایط معاصر است. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه می‌توان از منظر هایدگر، ساختن را نه صرفاً تولید یک محصول مادی، بلکه شیوه‌ای از برقراری نسبت انسان با جهان فهم کرد و بر اساس آن، امکان تداوم و بازآفرینی جهان ایرانی را در عصر تکنولوژی تفسیر کرد. پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر رویکرد، کیفی و تفسیری است و با استفاده از تحلیل مفهومی ـ تفسیری، رویکرد هرمنوتیکی و مطالعه اسنادی انجام شده است. برای آزمون و بسط چارچوب نظری، چهار نمونه پل خواجو، پل طبیعت تهران، پل رواق اصفهان و پل چارخان اصفهان به‌صورت تطبیقی بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در اندیشه هایدگر، ساختن از سکونت جدا نیست و می‌تواند در شکل‌دادن به نحوه حضور انسان در جهان نقش داشته باشد. بنابراین، تداوم جهان ایرانی نه در بازتولید صورت‌های تاریخی، بلکه در بازآفرینی شیوه‌های نسبت‌یافتن با جهان از طریق ساختن معاصر امکان‌پذیر است. در این چارچوب، تکنولوژی می‌تواند هم به گسست از جهان تاریخی بینجامد و هم، در صورت قرارگرفتن در خدمت گشودن و بازآفرینی نسبت انسان با جهان، به امکانی برای استمرار خلاق آن تبدیل شود.

کلمات کلیدی : هایدگر تکنولوژی ساختن سکونت کردن گشودگی جهان