معماری تعاملی-تکاملی: چارچوبی نوین برای تحقق پایداری پویا و تاب‌آور در محیط ساخته‌شده

معماری تعاملی-تکاملی: چارچوبی نوین برای تحقق پایداری پویا و تاب‌آور در محیط ساخته‌شده

سولماز آقائی1

1) استادیار، گروه، معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. https://orcid.org/0000-0002-1117-4239

کد IOI مقاله : AAHF-ABKFFA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مقاله با هدف تبیین گذار پارادایمی از مفهوم ایستای پایداری در معماری به سوی خوانشی پویا و تاب‌آور انجام شده است. استدلال محوری مقاله بر این پایه استوار است که رویکرد متعارف متمرکز بر بهینه‌سازی انرژی در مرحله طراحی، به دلیل مواجهه با «شکاف عملکرد» ذاتی، ناکارآمد است و تحقق پایداری واقعی مستلزم اتخاذ چارچوب «معماری تکاملی» است. پژوهش حاضر با روشی کیفی و رویکرد تحلیل محتوا و تحلیل موردی چندگانه انجام شده است. چارچوب نظری ارائه‌شده شامل سه اصل بنیادین بازخورد پویا، قابلیت تکامل و یکپارچگی هوشمندی محاسباتی و عاملیت انسانی، و چهار مؤلفه اجرایی کالبدی، محاسباتی، انسانی و سامانه‌ای است. اعتبارسنجی این چارچوب از طریق تحلیل تطبیقی پنج پروژه شاخص بین‌المللی صورت پذیرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری تکاملی در بسترهای مختلف جغرافیایی و فرهنگی قادر به تولید نتایج ملموس و متنوعی در حوزه پایداری پویا، از کاهش چشمگیر مصرف انرژی و افزایش تاب‌آوری اقلیمی تا تضمین آینده‌پذیری بلندمدت ساختمان است. در نتیجه، مقاله استدلال می‌کند که این رویکرد نه یک گزینه مکمل، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای غلبه بر محدودیت‌های پارادایم کنونی و شکل‌دهی به محیط‌های ساخته‌شده یادگیرنده و سازگارشونده در قرن حاضر است.

کلمات کلیدی : معماری تعاملی معماری تکامی پایداری پویا تاب‌آوری طراحی تطبیقی چرخه عمر سازگاری