تبیین اصول ارگونومی در معماری داخلی مجتمع‌های مسکونی بلندمرتبه (مطالعۀ ‌موردی: برج‌های آسمان تبریز)

تبیین اصول ارگونومی در معماری داخلی مجتمع‌های مسکونی بلندمرتبه (مطالعۀ ‌موردی: برج‌های آسمان تبریز)

ماندانا پوریان1 یاشار قراچمنی‌اصل2

1) گروه معماری‌، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران
2) گروه معماری‌، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران (نویسندۀ مسئول:

کد IOI مقاله : AAHF-ABKFHK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول ارگونومی در معماری داخلی مجتمع‌های مسکونی بلندمرتبه و سنجش تأثیر ابعاد آن بر رضایتمندی فضایی ساکنان، با مطالعۀ موردی برج‌های آسمان تبریز انجام شد. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی–تحلیلی بود و با راهبرد مطالعۀ موردی پیش رفت. اطلاعات در دو مرحلۀ اسنادی و میدانی گردآوری شد. در مرحلۀ نخست، با بررسی منابع علمی و استانداردهای تخصصی، شاخص‌های سه حوزۀ فیزیکی، شناختی و محیطی استخراج و در مرحلۀ دوم، از مشاهدۀ ساختاریافته، چک‌لیست ارزیابی و پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت استفاده شد. جامعۀ آماری را ساکنان برج‌های مورد مطالعه تشکیل دادند و نمونه‌گیری به شیوۀ تصادفی طبقه‌ای متناسب با تیپ و متراژ واحدها صورت گرفت. پس‌از پالایش اطلاعات، 185 پاسخ معتبر وارد تحلیل شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر متخصصان و پایایی مقیاس از طریق آلفای کرونباخ بررسی گردید. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS نسخۀ 26 با بهره‌گیری از آمار توصیفی، آزمون t تک‌نمونه‌ای، ضرایب همبستگی و رگرسیون تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد هر سه بُعد مورد بررسی در پیش‌بینی رضایت از فضا اثر مثبت و معناداری دارند. به‌طوری‌که بُعد محیطی با ضریب استاندارد 499/0β= و سطح معناداری کمتر از 001/0بیشترین سهم را به‌خود اختصاص داد و پس‌از آن بُعد فیزیکی با 297/0β= و سطح معناداری کمتر از 001/0 و بُعد شناختی با 152/0β= و سطح معناداری 005/0 قرار گرفتند. برآیند نتایج نشان می‌دهد کیفیت سکونت در ساختمان‌های بلندمرتبه صرفاً تابع ویژگی‌های کالبدی نیست، بلکه از انطباق هم‌زمان شرایط پیرامونی، قابلیت‌های جسمانی و فرایندهای ادراکی کاربران تأثیر می‌پذیرد. درنتیجه، تلفیق این سه ساحت در تصمیم‌گیری‌های معماری داخلی می‌تواند مبنایی مؤثر برای ارتقای کیفیت عملکردی، آسایش و رضایت ساکنان از فضای زندگی فراهم سازد.

کلمات کلیدی : ارگونومی معماری داخلی مجتمع‌های مسکونی بلندمرتبه برج‌های آسمان تبریز