بررسی هنر مفهومی بر اساس آرای مرلوپونتی
بررسی هنر مفهومی بر اساس آرای مرلوپونتی
علی گرجیان1 حسین اردلانی2
1) -علی گرجیان ،دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه هنر،واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایرانEmail:
2) حسین اردلانی ،استاد تمام گروه فلسفه هنر،واحد همدان،دانشگاه آزاد اسلامی،همدان،ایران (نویسنده مسئول)Email:
کد IOI مقاله
:
AAHF-ABKHAF
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
هنر مفهومی با شعار زدودن مادیت از شیء هنری، ایده و مفهوم را بر فرم و اثر مادی تقدم بخشید و هنر را از انحصار قابها و بومهای نقاشی خارج کرد. این تحول، پرسشهایی بنیادین درباره چیستی اثر هنری و جایگاه ادراک حسی مطرح ساخت. فلسفه ادراک مرلوپونتی با تأکید بر تنمندی ادراک و همتنیدگی سوژه و جهان، چارچوبی قدرتمند برای تحلیل تجربه هنری فراهم آورد. بااینحال، هنر مفهومی با پراکندگی در رسانههای گوناگون و طرد شیء هنریِ واحد، ظاهراً در تقابل با این رویکرد ادراکی قرار داشت. این گسستِ ظاهری، ضرورت بازخوانیِ نسبتِ هنر مفهومی با آرای مرلوپونتی را نمایان میسازد.پرسش اصلی پژوهش آن است که هستیشناسی متأخر مرلوپونتی چگونه به تحلیل هنر مفهومی یاری میرساند؟ پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مفهومی و تفسیر ادراکشناختیِ متون انجام میشود. قلمروی پژوهش شامل متون فلسفیِ مرلوپونتی، به ویژه «پدیدارشناسی ادراک» و «مرئی و نامرئی»، و نیز آثار شاخص هنر مفهومی است. تحلیل دادهها با روش تطبیقی-تفسیری انجام میشود و برای افزایش اعتبار پژوهش، از سهسوسازی در سطح منابع نظری استفاده خواهد شد. یافتههای اولیه نشان میدهد که بهکارگیریِ هستیشناسیِ متأخر مرلوپونتی در تحلیل هنر مفهومی، ثمربخشتر از خوانشهای نخستین است. همتنیدگی مرئی و نامرئی، چارچوبی برای فهمِ آثاری فراهم میآورد که عینیتِ خود را از دست دادهاند و مفهوم جهانِ زیسته نشان میدهد که زدودن مادیت الزاماً به معنای گسست از ادراکِ بدنی نیست. در نهایت، فلسفه متأخر مرلوپونتی میتواند زبانی تازه برای توصیفِ هستیشناسیِ هنر مفهومی ارائه دهد.
کلمات کلیدی : هنر مفهومی مرلوپونتی همتنیدگی سوژه و جهان هستیشناسی متأخر مرلوپونتی زدودن مادیت از شی