نقش حسابداری تعهدی و استانداردهای حسابداری بخش عمومی در حکمرانی مالی شهرداری‌ها: مرور نظام‌مند شواهد درباره شفافیت، انضباط مالی و پایداری بودجه‌ای

نقش حسابداری تعهدی و استانداردهای حسابداری بخش عمومی در حکمرانی مالی شهرداری‌ها: مرور نظام‌مند شواهد درباره شفافیت، انضباط مالی و پایداری بودجه‌ای

محمد احمدی1

1) کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج؛ کارشناس برنامه، بودجه و اعتبارات شهرداری کرج

کد IOI مقاله : AAHF-ABKHAH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    گذار از حسابداری نقدی به حسابداری تعهدی و توسعه استانداردهای حسابداری بخش عمومی با این انتظار همراه بوده است که شناسایی جامع‌تر دارایی‌ها، بدهی‌ها، هزینه‌ها و تعهدات آتی، کیفیت حکمرانی مالی شهرداری‌ها را ارتقا دهد. بااین‌حال، شواهد تجربی نشان می‌دهد میان پذیرش رسمی حسابداری تعهدی و تحقق شفافیت، انضباط مالی و پایداری بودجه‌ای رابطه‌ای خودکار و یکنواخت وجود ندارد. هدف مقاله حاضر سنتز انتقادی شواهد درباره سازوکارهای اثرگذاری حسابداری تعهدی و استانداردهای بخش عمومی بر مدیریت مالی حکومت‌های محلی و تعیین شرایطی است که این اصلاحات را از یک تغییر فنی در ثبت حساب‌ها به ابزار حکمرانی تبدیل می‌کند. پژوهش با رویکرد مرور نظام‌مند ساختاریافته و سنتز انتقادی انجام شده و ادبیات علمی عمدتاً در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ همراه با منابع بنیادین بررسی شده است. فرایند مرور بر منطق PRISMA-style استوار است، اما به دلیل نبود خروجی خام یکپارچه همه پایگاه‌های کتاب‌شناختی، از گزارش تعدادهای ساختگی برای مراحل شناسایی و غربالگری خودداری شده است. یافته‌ها هفت محور را آشکار می‌کند: تمایز پذیرش از اجرای واقعی؛ اثر بر شفافیت و پاسخگویی؛ شواهد متعارض درباره انضباط مالی؛ پیوند با پایداری مالی؛ نقش ظرفیت اجرایی و حسابرسی؛ ضرورت ادغام حسابداری و بودجه؛ و مخاطراتی نظیر پیچیدگی و مدیریت اقلام تعهدی. برآیند مرور نشان می‌دهد حسابداری تعهدی نخست «ظرفیت اطلاعاتی» ایجاد می‌کند و پیامدهای مالی آن به کیفیت اجرا، استفاده مدیریتی، نظارت، قواعد بودجه و محیط نهادی وابسته است. بر این اساس، چارچوب «ظرفیت اطلاعاتی–کاربست حکمرانی–پایداری مالی» برای تحلیل اصلاحات حسابداری شهرداری‌ها پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : حسابداری تعهدی استانداردهای حسابداری بخش عمومی شهرداری شفافیت مالی انضباط مالی پایداری بودجه‌ای