مرور نظام‌مند تأمین مالی زیرساخت‌های شهری با اوراق سبز شهرداری: تحلیل ریسک اعتباری، شفافیت مصرف عواید و اضافیت زیست‌محیطی

مرور نظام‌مند تأمین مالی زیرساخت‌های شهری با اوراق سبز شهرداری: تحلیل ریسک اعتباری، شفافیت مصرف عواید و اضافیت زیست‌محیطی

محمد احمدی1

1) کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج؛ کارشناس برنامه، بودجه و اعتبارات شهرداری کرج

کد IOI مقاله : AAHF-ABKHBA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    فشار بر بودجه‌های محلی برای نوسازی زیرساخت‌های فرسوده، کاهش انتشار و سازگاری با مخاطرات اقلیمی، توجه شهرداری‌ها را به ابزارهای بدهی سبز افزایش داده است؛ بااین‌حال، انتشار اوراق سبز شهرداری به‌خودی‌خود نه کاهش هزینه تأمین مالی را تضمین می‌کند، نه کیفیت اعتباری ناشر را ارتقا می‌دهد و نه اثبات می‌کند که پروژه‌های تأمین‌شده دارای اثر زیست‌محیطی افزوده‌اند. هدف این مقاله، سنتز انتقادی سه حوزه‌ای است که در ادبیات غالباً جداگانه بررسی شده‌اند: ریسک اعتباری و قیمت‌گذاری بدهی، شفافیت و قابلیت رهگیری مصرف عواید، و اضافیت زیست‌محیطی پروژه‌ها. پژوهش با رویکرد مرور نظام‌مند ساختاریافته و سنتز روایی ـ انتقادی طراحی شده و پروتکل آن بر منطق PRISMA 2020 استوار است. ادبیات علمی و اسناد معتبر دوره 2010 تا 2026 در زمینه اوراق سبز، مالیه شهری، گرینیوم، گزارش تخصیص، اعتبارسنجی خارجی و سنجش اثر بررسی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد گرینیوم در بازارها کوچک، ناهمگن و وابسته به روش تطبیق، رتبه اعتباری، نقدشوندگی، سررسید و کیفیت اطلاعات است. همچنین، شفافیت مؤثر فراتر از اعلام فهرست پروژه‌هاست و به تفکیک عواید، افشای سهم تأمین مالی جدید و بازتأمین مالی، گزارش تخصیص و راستی‌آزمایی نیاز دارد. مهم‌تر آنکه، تخصیص صحیح منابع به پروژه سبز لزوماً اضافیت را اثبات نمی‌کند؛ زیرا پروژه ممکن است بدون انتشار اوراق نیز اجرا می‌شد. بر این مبنا، مقاله چارچوب سه‌لایه «اعتبار–رهگیری–اضافیت» را پیشنهاد می‌کند که عملکرد اوراق سبز شهرداری را بر اساس کیفیت بدهی، تمامیت جریان منابع و اثر نسبت به سناریوی خلاف‌واقع ارزیابی می‌کند.

کلمات کلیدی : اوراق سبز شهرداری تأمین مالی زیرساخت شهری ریسک اعتباری شفافیت مصرف عواید اضافیت زیست‌محیطی مالیه پایدار