بررسی خرید حق توسعه (PDR) به‌عنوان ابزار حفاظت از ارزش‌های تاریخی و طبیعی؛ مطالعه موردی شهر مشهد

بررسی خرید حق توسعه (PDR) به‌عنوان ابزار حفاظت از ارزش‌های تاریخی و طبیعی؛ مطالعه موردی شهر مشهد

جاوید طالبی شیروان1

1) کارشناس هماهنگی و پیگیری لوایح کمیسیون ماده 5 شهرداری مشهد -

کد IOI مقاله : AAHF-ABKHGH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    خرید حق توسعه (Purchase of Development Rights: PDR) یکی از ابزارهای سیاست‌گذاری شهری است که با هدف حفاظت از ارزش‌های تاریخی، طبیعی، کشاورزی و فضایی، به جای تملک کامل زمین، حق توسعه آن را موضوع مداخله قرار می‌دهد. رفرنس اصلی این پژوهش، سند انتقال حق توسعه و هزینه انتقال تراکم در شهر مشهد، PDR را در پیوند با مفهوم حقوق مالکیت و امکان جداسازی حق توسعه از سایر حقوق مرتبط با زمین بررسی می‌کند. بر این اساس، می‌توان محدودیت توسعه را با سازوکاری اقتصادی همراه کرد تا بخشی از منافع عمومی حفاظت و حقوق اقتصادی مالک همزمان مورد توجه قرار گیرد. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به رفرنس ارسالی، ابتدا مفهوم PDR و مبانی نظری آن را تبیین کرده، سپس تفاوت آن با انتقال حق توسعه (TDR)، تجربه‌های داخلی و خارجی، چالش‌های حقوقی و الزامات اجرایی را بررسی می‌کند. در ادامه، ظرفیت الگوی پیشنهادی شهر مشهد شامل املاک فرستنده و گیرنده، ارزش‌گذاری حق توسعه، گواهی حق توسعه و سامانه ثبت و انتقال تحلیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که PDR می‌تواند مکمل سیاست‌های حفاظت و تملک باشد، اما تحقق آن در ایران نیازمند تعریف روشن حقوق توسعه، سازوکار ارزش‌گذاری شفاف، ثبت رسمی محدودیت‌ها، منابع مالی پایدار و هماهنگی نهادی است.

کلمات کلیدی : خرید حق توسعه pdr انتقال حق توسعه tdr حفاظت شهری میراث تاریخی ارزش توسعه مشهد