بازتعریف حق توسعه در نظام برنامه‌ریزی شهری ایران؛ مطالعه موردی شهر مشهد

بازتعریف حق توسعه در نظام برنامه‌ریزی شهری ایران؛ مطالعه موردی شهر مشهد

جاوید طالبی شیروان1

1) کارشناس هماهنگی و پیگیری لوایح کمیسیون ماده 5 شهرداری مشهد -

کد IOI مقاله : AAHF-ABKHGK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حق توسعه یکی از مفاهیم مهم در ارتباط میان حقوق مالکیت، برنامه‌ریزی شهری و مدیریت توسعه زمین است. در بسیاری از نظام‌های برنامه‌ریزی شهری، حق توسعه به‌عنوان ظرفیتی قابل شناسایی و در شرایط مشخص قابل انتقال مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ایران، با وجود آنکه مالک زمین از حقوق ناشی از مالکیت و امکان ساخت‌وساز برخوردار است، مفهوم «حق توسعه» به معنای جداسازی ظرفیت توسعه از ملک و انتقال آن به ملک دیگر، هنوز به‌صورت مستقل و روشن در نظام حقوقی و برنامه‌ریزی شهری تثبیت نشده است. سند «پروژه تهیه و تدوین سند انتقال حق توسعه و هزینه انتقال تراکم (PDR,TDR)» شهر مشهد نیز بر همین ضرورت تأکید دارد و بازتعریف مفهوم حق توسعه بر اساس قوانین و مقررات موجود را یکی از مراحل اصلی مطالعه قرار داده است. هدف این پژوهش، بررسی مفهوم حق توسعه، رابطه آن با مالکیت و الزامات حقوقی و اجرایی بازتعریف آن در نظام برنامه‌ریزی شهری ایران با تأکید بر شهر مشهد است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و منبع اصلی پژوهش، سند انتقال حق توسعه شهر مشهد است. یافته‌ها نشان می‌دهد که برای تبدیل حق توسعه به یک ابزار اجرایی، لازم است رابطه میان مالکیت زمین و ظرفیت توسعه، نحوه ایجاد و محدود شدن حق توسعه، امکان انتقال، ارزش‌گذاری، ثبت رسمی و سازوکار اجرایی آن به‌صورت شفاف تعیین شود. همچنین ایجاد دفاتر حق توسعه، سامانه دیجیتال خرید و انتقال، محاسبه ظرفیت قابل انتقال و هماهنگی با ادارات ثبت اسناد از جمله اقدامات اجرایی مطرح‌شده در سند است.

کلمات کلیدی : حق توسعه انتقال حق توسعه tdr pdr حقوق مالکیت برنامه‌ریزی شهری مشهد