نقوش سنتی ایرانی به‌مثابه هویت بصری در بسته‌بندی صنایع غذایی (مطالعه موردی: برندهای چای، زعفران و سوهان)

نقوش سنتی ایرانی به‌مثابه هویت بصری در بسته‌بندی صنایع غذایی (مطالعه موردی: برندهای چای، زعفران و سوهان)

زهرا یاوری نعیم آباد1

1) مدرس دانشکده ملی مهارت

کد IOI مقاله : AAHF-ABKHHZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    امروزه بسته‌بندی، فراتر از یک پوشش ساده، به‌عنوان «فروشنده خاموش» و یکی از مؤثرترین ابزارهای ارتباط با مصرف‌کننده شناخته می‌شود. طراحان برای متفاوت جلوه دادن بسته بندی ها و انتقال هویت، به نقوش سنتی روی آوردند. هنرهای سنتی ایران، با بهره‌مندی از عناصر بصری و مفهومی، بستری مناسب برای خلق بسته‌بندی‌هایی با اصالت فرهنگی فراهم می‌آورند. این مقاله با هدف شناسایی ویژگی‌های بصری و چگونگی به‌کارگیری نقوش سنتی در بسته‌بندی سه گروه محصولات غذایی (چای، زعفران و سوهان) و ارزیابی میزان خلاقیت در تلفیق این نقوش با هویت برند صورت گرفته است. روش تحقیق، کیفی از نوع توصیفی-تحلیلی و داده‌ها به‌شیوه کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. جامعه آماری شامل بسته‌بندی‌های دارای نقوش سنتی است و نمونه‌ها از میان 8 برند شاخص در سه حوزه ای که گفته شد انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان دهنده آن است که اگرچه به‌کارگیری نقوش سنتی در این محصولات رو به افزایش است، اما اغلب طراحان این نقوش را بدون درک مفهوم، صرفاً برای تزئینات بسته بندی محصولات استفاده کرده‌اند. اما نمونه‌هایی همچون زعفران آوین و سوهان خودکار نشان می‌دهند که خلاقیت در طراحی نقوش و تلفیق مفهومی نقش با محصول، می‌تواند به تقویت هویت برند و تمایز در بازار کمک کند. نتیجه نهایی این است که برای خلق هویت بصری ، طراحان بسته‌بندی باید از کاربرد تزئینی فراتر رفته و با رویکردی نشانه‌شناختی، به بازآفرینی نقوش سنتی بر اساس ماهیت هر محصول بپردازند.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی بسته‌بندی نقوش سنتی هویت بصری چای زعفران سوهان