تحلیل نقش هندسه مقدس در شکل‌گیری معماری اسلامی و ارائه راهبردهای احیای آن در طراحی معاصر

تحلیل نقش هندسه مقدس در شکل‌گیری معماری اسلامی و ارائه راهبردهای احیای آن در طراحی معاصر

منصوره سلیمانی1 مرضیه قاسمی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر
2) استادیار، گروه پژوهش هنر دانشگاه سیستان و بلوچستان

کد IOI مقاله : AAHF-ABKKDC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده با وجود نقش بنیادین هندسه مقدس در شکل‌گیری ساختار فضایی و معنایی معماری اسلامی، بهره‌گیری از این اصول در معماری معاصر ایران با چالش‌هایی نظیر گسست میان معنا، فرم و هویت مواجه شده است. هدف این پژوهش تبیین جایگاه هندسه مقدس در اندیشه و معماری اسلامی و ارائه راهبردهایی برای بازخوانی و به‌کارگیری آن در معماری معاصر است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل نمونه‌های شاخص معماری اسلامی ایران انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هندسه مقدس صرفاً نظامی تزئینی نیست، بلکه ساختاری مبتنی بر اصول وحدت، مرکزیت، تناسب، تقارن و نظم ریاضی است که نقش مؤثری در سازمان فضایی، ادراک زیبایی‌شناختی و تقویت هویت معماری اسلامی ایفا می‌کند. بر پایه این یافته‌ها، مجموعه‌ای از راهبردهای مفهومی، طراحی، آموزشی و فناورانه برای بازخوانی و احیای هندسه مقدس در معماری معاصر پیشنهاد می‌شود. این راهبردها می‌توانند زمینه‌ساز شکل‌گیری معماری هویت‌مند، معناگرا و منطبق با نیازهای معاصر باشند و به ارتقای کیفیت طراحی معماری در چارچوب ارزش‌های فرهنگی و اسلامی کمک کنند.

کلمات کلیدی : ‌ها هندسه مقدس معماری اسلامی معماری معاصر هویت معماری نظام تناسبات الگوهای هندسی