بازتعریف آموزش معماری در عصر هوش مصنوعی مولد: ارائه چارچوب پداگوژیک ـ شناختی برای ادغام هوش مصنوعی در استودیوهای طراحی معماری و توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای آینده

بازتعریف آموزش معماری در عصر هوش مصنوعی مولد: ارائه چارچوب پداگوژیک ـ شناختی برای ادغام هوش مصنوعی در استودیوهای طراحی معماری و توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای آینده

پریناز صبوری اصل1 امیر حق جو2

1) دانشجوی دکتری ،گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی شبستر ،ایران.
2) استادیار ،گروه معماری،واحد شبستر ،دانشگاه آزاداسلامی ، شبستر، ایران، نویسنده مسئول

کد IOI مقاله : AAHF-ABKZEF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    ظهور هوش مصنوعی مولد، پارادایم‌های سنتی آموزش معماری را با چالش‌ها و فرصت‌های بنیادین مواجه ساخته است. هدف این پژوهش، تبیین الگوی نوینی برای ادغام هوش مصنوعی در آموزش معماری و ارائه چارچوبی پداگوژیک مبتنی بر تعامل انسان و ماشین در استودیوهای طراحی است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند ادبیات (PRISMA) و تحلیل محتوای ۸۷ مقاله معتبر منتشرشده طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی مولد بیشترین تأثیر را در مراحل ایده‌پردازی، توسعه مفاهیم، تحلیل عملکرد ساختمان و شخصی‌سازی فرآیند یادگیری داشته است. در مقابل، چالش‌هایی نظیر کاهش تفکر انتقادی، وابستگی شناختی، مسائل اخلاقی و تهدید اصالت طراحی نیز مشاهده می‌شود. بر این اساس، چارچوب «هم‌آفرینی شناختی انسان و هوش مصنوعی» (Human-AI Cognitive Co-Creation Framework) پیشنهاد گردید که بر پنج مؤلفه اصلی شامل سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، خلاقیت طراحی، اخلاق حرفه‌ای و مهارت‌های میان‌رشته‌ای استوار است. یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای بازنگری برنامه‌های درسی معماری در دانشگاه‌های آینده باشد.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مولد آموزش معماری استودیو طراحی یادگیری هوشمند پداگوژی معماری مهارت‌های آینده