شناخت و بررسی موانع توسعه پایدار گردشگری در روستای توریستی و تفریحی کلفارود تالش

شناخت و بررسی موانع توسعه پایدار گردشگری در روستای توریستی و تفریحی کلفارود تالش

سعید حسن پور لمر1 سوگند رضوانی2

1) دانش آموخته دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
2) دانشجوی کارشناسی معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد انزلی، ایران،

کد IOI مقاله : AAHF-ABZFEE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    توسعه پایدار گردشگری به عنوان یکی از ارکان کلیدی اقتصاد روستایی در ایران، به ویژه در مناطقی مانند روستای کلفارود تالش با پتانسیل‌های طبیعی غنی، از جمله جنگل‌های هیرکانی، سواحل خزر و ییلاقات بکر، اهمیت بسزایی دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و بررسی موانع توسعه پایدار گردشگری در روستای کلفارود تالش انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی از رویکرد کتابخانه‌ای (بررسی اسناد، مقالات و گزارش‌های رسمی) و میدانی (پرسشنامه و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته) است. جامعه آماری شامل 150 نفر از ساکنان محلی، گردشگران و کارشناسان گردشگری منطقه تالش در سال 2025 بود که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، 100 نفر (60 ساکن، 30 گردشگر و 10 کارشناس) به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه‌ای با مقیاس لیکرت (آلفای کرونباخ 0.87) و مصاحبه با 15 نفر کلیدی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند و آزمون‌های توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد) و استنباطی (تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون) اعمال گردید. نتایج نشان داد که موانع اصلی توسعه پایدار گردشگری در کلفارود شامل زیربنایی (میانگین 4.2 از 5، 65% پاسخ‌دهندگان)، فرهنگی-اجتماعی (میانگین 3.9، 58%)، اقتصادی (میانگین 3.7، 52%)، مدیریتی (میانگین 3.5، 48%) و تبلیغاتی (میانگین 3.2، 42%) است. این موانع منجر به کاهش 30% بازدیدکنندگان سالانه (از 50,000 نفر در 2023 به 35,000 در 2025) شده است. عوامل ریشه‌ای شامل کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل (مانند جاده‌های فرعی نامناسب)، مقاومت فرهنگی محلی نسبت به ورود گردشگران (به دلیل حفظ سنت‌ها)، کمبود سرمایه‌گذاری خصوصی (نرخ بیکاری 22% در روستا) و ضعف برنامه‌ریزی دولتی است. راهکارهای پیشنهادی شامل سرمایه‌گذاری در اکوتوریسم (افزایش 20% درآمد محلی)، آموزش جوامع محلی (کاهش مقاومت فرهنگی به 15%) و بازاریابی دیجیتال (افزایش آگاهی 40%) است. این یافته‌ها با مطالعات پیشین در تالش همخوانی دارد و بر لزوم رویکرد یکپارچه برای پایداری تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : گردشگری پایدار روستای کلفارود تالش اکوتوریسم