کاربرد مدل‌های زبانی بزرگ در تحلیل پیام‌های سامانه ۱۳۷ و ارزیابی عدالت مکانی در اولویت‌بندی خدمات شهری

کاربرد مدل‌های زبانی بزرگ در تحلیل پیام‌های سامانه ۱۳۷ و ارزیابی عدالت مکانی در اولویت‌بندی خدمات شهری

میثم شهروزی1

1) کارشناسی ارشد مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر؛ کارشناس آمار و فناوری اطلاعات، اداره آمار و فناوری اطلاعات، معاونت برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی، شهرداری کرج، کرج، ایران.

کد IOI مقاله : AAHF-ACAAEG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    سامانه‌های ارتباط شهروندی، از جمله سامانه ۱۳۷، مجموعه‌ای ارزشمند از توصیف‌های آزاد، زمان ثبت، موقعیت و سابقه رسیدگی به مسائل روزمره شهر فراهم می‌کنند. تبدیل این داده‌ها به اولویت اجرایی با دو دشواری متفاوت روبه‌روست: نخست، استخراج قابل‌اعتماد موضوع، مکان، فوریت و نیاز خدماتی از زبان محاوره‌ای و نامنظم؛ دوم، پرهیز از تلقی تعداد پیام‌های ثبت‌شده به‌عنوان اندازه بی‌واسطه نیاز واقعی محله‌ها. مقاله حاضر با رویکرد مرور انتقادی ساختاریافته، شواهد مربوط به مدل‌های زبانی بزرگ، پردازش شکایات شهری، سوگیری مشارکت، سنجش عدالت مکانی و حکمرانی الگوریتمی را در کنار یکدیگر تحلیل می‌کند. مرور حاضر مبتنی بر سنتز منابع قابل‌ردیابی است؛ ازاین‌رو تا پیش از اجرای جست‌وجوی جامع ثبت‌شده، آمار غربالگری یا برآورد تجمیعی اثر ارائه نمی‌کند. شواهد نشان می‌دهند مدل‌های زبانی در طبقه‌بندی چندبرچسبی، خلاصه‌سازی، استخراج موجودیت و بازنمایی معنایی پیام‌ها ظرفیت مهمی دارند، ولی خطای معنایی، ناپایداری در برابر گویش و نگارش، افشای اطلاعات شخصی و سوگیری زبانی همچنان مخاطره‌آمیز است. مطالعات داده‌های ۳۱۱ نیز نشان می‌دهند که احتمال ثبت شکایت به شرایط اجتماعی و مکانی وابسته است؛ بنابراین، اولویت‌بندی صرفاً بر اساس تراکم پیام می‌تواند کم‌گزارشی محله‌های محروم را تشدید کند. مقاله چارچوبی شش‌لایه پیشنهاد می‌کند که در آن پاک‌سازی و حفاظت داده، تحلیل زبانی قابل ممیزی، مکان‌یابی، مدل‌سازی رؤیت‌پذیری گزارش‌ها، برآورد نیاز با منابع مستقل و تصمیم‌گیری انسانی مبتنی بر محدودیت منابع به یکدیگر متصل‌اند. سهم اصلی مقاله، تفکیک «شدت مسئله»، «میل و امکان گزارش‌دهی» و «اهمیت مداخله» و تبدیل آن به معیارهای ارزیابی فنی، مکانی و نهادی برای کاربرد مسئولانه هوش مصنوعی در شهرداری است و به اعتبارسنجی تجربی نیاز دارد.

کلمات کلیدی : ‌ها مدل‌های زبانی بزرگ سامانه ۱۳۷ شکایات شهروندی عدالت مکانی پردازش زبان طبیعی سوگیری گزارش‌دهی اولویت‌بندی خدمات شهری