عامل‌های هوش مصنوعی ژئوفضایی برای خودکارسازی GIS و تولید گردش‌کارهای مکانی قابل اعتماد و بازتولیدپذیر

عامل‌های هوش مصنوعی ژئوفضایی برای خودکارسازی GIS و تولید گردش‌کارهای مکانی قابل اعتماد و بازتولیدپذیر

علی تقوی مند1

1) کارشناس ارشد نقشه برداری ژئودزی، دانشگاه آزاد تفت - یزد

کد IOI مقاله : AAHF-ACADHA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    عامل‌های مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ در حال تغییر شیوه تعامل با سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی از محیط‌های فرمان‌محور به سامانه‌هایی هستند که می‌توانند مسئله مکانی را از زبان طبیعی دریافت، آن را به عملیات اجرایی تجزیه، ابزار و داده مناسب را انتخاب و بخشی از گردش‌کار را به‌صورت خودکار اجرا کنند. بااین‌حال، اجراپذیری یک گردش‌کار الزاماً به معنای درستی منطق فضایی، قابلیت ممیزی یا بازتولیدپذیری آن نیست. هدف این پژوهش، مرور دامنه‌ای ساختاریافته ادبیات عامل‌های هوش مصنوعی ژئوفضایی و تلفیق آن با ادبیات منشأ داده و فرایند و بازتولیدپذیری محاسباتی در علوم اطلاعات جغرافیایی است. جست‌وجوی ساختاریافته منابع سال‌های 2010 تا 2026 انجام و 39 منبع هسته‌ای برای سنتز نسخه کنفرانسی انتخاب شد. نتایج نشان می‌دهد مسیر توسعه از تولید کد و دستیارهای مکالمه‌ای به سمت اتصال مدل به ابزار، بازیابی دانش، معماری‌های چندعاملی و بازبینی خودکار حرکت کرده است؛ بااین‌حال، روابط توپولوژیک، انتخاب داده و ابزار، دستگاه مختصات، واحدها و صحت معنایی خروجی همچنان از مهم‌ترین منابع خطا هستند. بر پایه سنتز شواهد، چارچوب هفت‌لایه TRAGIS پیشنهاد می‌شود که قرارداد مسئله، برنامه‌ریزی و اتصال به دانش معتبر، اجرای کنترل‌شده، اعتبارسنجی ژئوفضایی، ثبت منشأ اجرا، بسته بازتولیدپذیر و نظارت انسانی را یکپارچه می‌کند. نتیجه اصلی آن است که اعتماد به GIS عامل‌محور باید بر اجرای قابل آزمون، قابل ردیابی و قابل بازاجرا استوار باشد، نه صرفاً بر توان تولید پاسخ یا کد.

کلمات کلیدی : عامل ژئوفضایی gis خودمختار مدل زبانی بزرگ گردش‌کار مکانی منشأ داده و فرایند بازتولیدپذیری