بررسی تجارب مداخله در فضاهای رها شده با رویکرد گذران اوقات فراغت

بررسی تجارب مداخله در فضاهای رها شده با رویکرد گذران اوقات فراغت

امیرحسین قنادیان1 معصومه آیشم2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران
2) استادیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ACZACB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    فضاهای رهاشده شهری، در صورت تداوم وضعیت موجود، می‌توانند موجب گسست فضایی و کاهش کیفیت محیط شهری شوند؛ در عین حال، برخورداری از ظرفیت‌های فضایی و قرارگیری در ساختار موجود شهر، امکان بازاستفاده و تبدیل آن‌ها به فضاهای عمومی و فراغتی را فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب ایرانی و جهانی مداخله در فضاهای رهاشده و استخراج مؤلفه‌های مؤثر برای تطبیق و بهینه‌سازی مدل پیشنهادی بازطراحی این فضاها با رویکرد ارتقای فضاهای گذران اوقات فراغت انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و تطبیقی است و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری شده‌اند. در این راستا، پنج نمونه منتخب شامل The Bentway، Lene-Voigt Park، High Line، میدان امام علی اصفهان و دریاچه شهدای خلیج فارس تهران در شش بعد کالبدی–فضایی، کاربری و فعالیت، اجتماعی–فرهنگی، زیست‌محیطی، منظر شهری و دسترسی و حرکت بررسی و مقایسه شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بازاستفاده از ظرفیت‌های موجود، تقویت پیوستگی و پیاده‌مداری، تنوع و انعطاف‌پذیری فعالیت، توجه به هویت و زمینه، مشارکت کاربران و پیش‌بینی الزامات محیطی و مدیریتی مهم‌ترین مؤلفه‌های قابل بهره‌گیری در مداخلات مشابه هستند. در مقابل، ضعف پیوند با جامعه محلی، غلبه رویکرد کالبدی و بی‌توجهی به پیامدهای اجتماعی و مدیریتی، از مهم‌ترین محدودیت‌های برخی تجارب شناسایی شد. بر این اساس، بازطراحی فضای رهاشده با رویکرد فراغتی نیازمند مداخله‌ای زمینه‌گرا و چندبعدی است که میان فضا، فعالیت، کاربر و محیط پیرامون پیوند برقرار کند.

کلمات کلیدی : فضاهای رهاشده شهری بازطراحی شهری بازآفرینی شهری اوقات فراغت فضای عمومی مطالعات تطبیقی