بررسی نقش مصالح بوم‌آورد در تحقق معماری پایدار

بررسی نقش مصالح بوم‌آورد در تحقق معماری پایدار

زهره صلواتی زاده1

1) استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه، ایران -

کد IOI مقاله : AAHF-ACZBBE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مصالح بوم‌آورد از مهم‌ترین مؤلفه‌های معماری زمینه‌گرا و پایدار به شمار می‌آیند؛ زیرا از یک‌سو با اقلیم، منابع و فرهنگ محل سازگارند و از سوی دیگر می‌توانند بخشی از فشارهای ناشی از مصرف انرژی، حمل‌ونقل مصالح و گسست هویتی در ساخت‌وساز معاصر را کاهش دهند. هدف این پژوهش، تبیین نقش مصالح بوم‌آورد در تحقق معماری پایدار و استخراج مهم‌ترین ظرفیت‌ها و چالش‌های آن‌ها در بستر معماری ایران است. پژوهش حاضر از نوع کیفی و با روش مرور نظام‌مند منابع و تحلیل محتوای موضوعی انجام شده است. بر این اساس، منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با معماری پایدار، مصالح بوم‌آورد، معماری بومی و عملکرد حرارتی و زیست‌محیطی مصالح منتخب بررسی و داده‌ها در محورهای از پیش تعیین‌شده کدگذاری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مصالح بوم‌آورد در هشت محور اصلی بر پایداری اثرگذارند: بهبود عملکرد حرارتی، کاهش انرژی نهفته، دسترسی محلی و کاهش هزینه، دوام و تعمیرپذیری، تقویت هویت فرهنگی، ارتقای کیفیت هوای داخلی، کاهش هزینه‌های چرخه عمر و نیز ظرفیت هم‌افزایی با سیاست‌های کاهش کربن است. در عین حال، ضعف استانداردهای اجرایی، تصور کم‌دوام بودن، کمبود نیروی متخصص و ناهماهنگی برخی ضوابط مقرراتی از مهم‌ترین موانع کاربرد گسترده آن‌هاست. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که استفاده آگاهانه از مصالح بوم‌آورد، به‌ویژه در اقلیم گرم و خشک ایران، می‌تواند یکی از راهبردهای مؤثر برای پیوند میان پایداری محیطی، کارایی اقتصادی و تداوم فرهنگی در معماری معاصر باشد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي مصالح بوم‌آورد معماری پایدار اقلیم معماری بومی ایران هویت مکانی