بازخوانی سیاه‌ چادر عشایری در معماری معاصر با رویکرد معماری پایدار و پوسته تطبیق ‌پذیر

بازخوانی سیاه‌ چادر عشایری در معماری معاصر با رویکرد معماری پایدار و پوسته تطبیق ‌پذیر

فاطمه علی زاده1

1) کارشناسی ارشد معماری

کد IOI مقاله : AAHF-ACZBDC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    سیاه‌چادر عشایری یکی از نمونه‌های شاخص معماری بومی ایران به شمار می رود که شکل‌گیری آن نتیجه تعامل میان فرهنگ، سبک زندگی، منابع طبیعی و شرایط اقلیمی بوده است. قابلیت برپا کردن و جمع‌آوری، وزن کم، انعطاف‌پذیری، استفاده از مصالح‌بومی، عملکرد کششی و امکان تغییر میزان بازشدگی پوسته، سیاه‌چادر را به الگویی سازگار با شرایط متغیر محیطی تبدیل کرده است. مسئله اصلی این پژوهش، چگونگی بازخوانی این ویژگی‌ها در معماری معاصر و جلوگیری از محدود شدن معماری عشایری به یک تقلید ظاهری است. هدف پژوهش، شناسایی اصول عملکردی و محیطی موجود در سیاه‌چادر و بررسی امکان ترجمه آن‌ها به معماری پایدار و پوسته‌های تطبیق‌پذیر است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و در آن از مطالعه منابع، تحلیل ویژگی‌های کالبدی و عملکردی سیاه‌چادر، استخراج اصول طراحی و استفاده از طراحی پارامتریک بهره گرفته شده است. در بخش کاربردی پژوهش، این اصول در طراحی یک مرکز دائمی همزیستی به سبک سیاه‌چادر عشایر در یاسوج مورد استفاده قرارگرفته و پوسته‌ای شبکه‌ای با بهره‌گیری از الگوریتم Voronoi و ساختار فضاکار شکل گرفته است. همچنین قابلیت تغییر وضعیت عناصر پوسته در واکنش به تابش خورشیدی و شرایط فصلی، در سطح طراحی مفهومی در نظر گرفته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می دهد که ارزش قابل انتقال سیاه‌چادر بیشتر از فرم ظاهری آن، در منطق سازگاری، سبکی، شبکه‌مندی، انعطاف‌پذیری و پاسخ‌گویی آن به محیط قرار دارد. در نتیجه، فناوری‌های طراحی پارامتریک و پوسته‌های تطبیق‌پذیر می‌توانند به عنوان ابزاری برای بازتفسیر دانش بومی و ایجاد پیوند میان آن و الزامات معماری معاصر مورد استفاده قرار گیرند.

کلمات کلیدی : سیاه‌چادر معماری عشایری معماری پایدار پوسته تطبیق‌پذیر معماری بومی یاسوج