بررسی عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی مطلوب شهرهای میانی در ایران (نمونه موردی شهر اردبیل)

بررسی عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی مطلوب شهرهای میانی در ایران (نمونه موردی شهر اردبیل)

محمد حسن یزدانی1 مناف خانزاده2

1) استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی دانشگاه محقق اردبیلی
2) دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیل

کد IOI مقاله : AAHF-ACZBFE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حکمروایی مطلوب شهری به‌عنوان رویکردی نوین در مدیریت شهری، بر گذار از ساختارهای متمرکز و سلسله‌مراتبی به سوی الگوهای مشارکتی، شبکه‌ای و چندبازیگری تأکید دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی مطلوب شهری در شهر اردبیل، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایشی انجام شده است. به‌منظور ارزیابی وضعیت حکمروایی شهری، هشت بُعد شامل مشارکت، عدالت و برابری، قانون‌مداری، شفافیت، اجماع‌محوری، مسئولیت‌پذیری، پاسخگویی و کارایی و اثربخشی و در مجموع 32 شاخص مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های پژوهش از طریق 110 پرسشنامه گردآوری و با استفاده از آزمون T تک‌نمونه‌ای تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین کلی حکمروایی مطلوب شهری در اردبیل 2.70 بوده و پایین‌تر از مقدار مبنای 3 قرار دارد. در میان ابعاد مورد بررسی، کارایی و اثربخشی (3.52)، شفافیت (3.31) و مشارکت (3.18) در وضعیت مطلوب‌تری قرار داشتند؛ در مقابل، پاسخگویی (2.35)، مسئولیت‌پذیری (2.42)، اجماع‌محوری (2.48) و عدالت و برابری (2.64) پایین‌تر از سطح متوسط ارزیابی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسئله اصلی حکمروایی شهری در اردبیل، صرفاً ضعف ظرفیت اجرایی نیست، بلکه بیشتر به ضعف سازوکارهای پاسخگویی، هماهنگی بین‌نهادی، عدالت فضایی و مشارکت مؤثر بازیگران مربوط می‌شود. بر این اساس، تحقق حکمروایی مطلوب در اردبیل مستلزم تقویت پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری، توسعه مشارکت نهادمند، افزایش هماهنگی میان بازیگران شهری و حرکت به سوی توزیع عادلانه‌تر منابع و فرصت‌های شهری است.

کلمات کلیدی : حکمروایی مطلوب شهری مدیریت شهری شهرهای میانی مشارکت عدالت فضایی شهر اردبیل