تحلیل ظرفیت سامانه‌های زیستی در شکل‌گیری پوسته‌های پاسخ‌گرای اقلیمی برای معماری هوشمند آینده

تحلیل ظرفیت سامانه‌های زیستی در شکل‌گیری پوسته‌های پاسخ‌گرای اقلیمی برای معماری هوشمند آینده

هما محمودی1 جلال سالک زمان خانی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری معماری بیونیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز،
2) دکتری معماری، استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز،

کد IOI مقاله : AAHF-ACZBFH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    افزایش مصرف انرژی در بخش ساختمان و ضرورت سازگاری معماری با شرایط متغیر محیطی، توجه به توسعه پوسته‌های پاسخ‌گرای اقلیمی را افزایش داده است. در این میان، سامانه‌های زیستی به دلیل برخورداری از سازوکارهایی برای سازگاری، تنظیم عملکرد و تعامل پویا با محیط، می‌توانند منبعی برای توسعه راهبردهای نوین در معماری باشند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ظرفیت سامانه‌های زیستی در شکل‌گیری پوسته‌های پاسخ‌گرای اقلیمی برای معماری هوشمند آینده انجام شده است. روش تحقیق، مروری–توصیفی با رویکرد تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی منابع علمی داخلی و خارجی در حوزه معماری بیونیک و بیومیمتیک، سامانه‌های زیستی و پوسته‌های تطبیقی است. در فرآیند تحلیل، مفاهیم و ویژگی‌های عملکردی سامانه‌های طبیعی استخراج و ارتباط آن‌ها با قابلیت‌های مورد انتظار از پوسته‌های پاسخ‌گرا بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که سازگاری، پاسخ‌پذیری، خودتنظیمی و مدیریت بهینه منابع، مهم‌ترین ظرفیت‌های قابل انتقال از سامانه‌های زیستی به طراحی پوسته‌های معماری هستند. همچنین مشخص شد که انتقال مؤثر این ویژگی‌ها مستلزم عبور از تقلید صرف فرم‌های طبیعی و تمرکز بر شناخت و ترجمه منطق عملکردی طبیعت به اصول طراحی است. بر این اساس، چارچوبی مفهومی از شناخت سامانه زیستی، استخراج ویژگی عملکردی، تبدیل آن به اصل طراحی و توسعه راهبرد پوسته پاسخ‌گرا تبیین شد. نتایج نشان می‌دهد که این رویکرد می‌تواند مبنایی نظری برای حرکت از پوسته‌های ایستا به سوی سامانه‌های معماری هوشمند، سازگار و پاسخ‌گو به شرایط محیطی فراهم سازد.

کلمات کلیدی : معماری بیونیک معماری بیومیمتیک سامانه‌های زیستی پوسته پاسخ‌گرای اقلیمی معماری هوشمند