نقشه‌سازی اولویت مداخلات خنک‌کنندهٔ شهری با تلفیق سنجش‌ازدور و مواجههٔ فضایی: مطالعهٔ موردی اصفهان

نقشه‌سازی اولویت مداخلات خنک‌کنندهٔ شهری با تلفیق سنجش‌ازدور و مواجههٔ فضایی: مطالعهٔ موردی اصفهان

پریسا قهرمان شهرکی1

1) مهندس کامپیوتر

کد IOI مقاله : AAHF-ACZBZK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    افزایش دمای سطح زمین و کاهش پوشش گیاهی در شهرهای گرم و خشک، ضرورت تخصیص هدفمند مداخلات خنک‌کنندهٔ شهری را برجسته کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی پهنه‌های نیازمند مداخلهٔ خنک‌کننده در شهر اصفهان، یک چارچوب مکانی مبتنی بر سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی و سنجش‌ازدور ارائه می‌کند. در این چارچوب، ترکیب میانهٔ تابستانی دمای سطح زمین و شاخص تفاضل نرمال‌شدهٔ پوشش گیاهی از تصاویر لندست ۹ در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ استخراج شد. سپس داده‌های جمعیت و سطح ساخته‌شدهٔ GHSL مربوط به سال ۲۰۲۰ با شبکهٔ تحلیلی ۵۰۰×۵۰۰ متری تلفیق گردید. امتیاز نیاز به خنک‌سازی با وزن‌دهی به سهم نواحی داغ حرارتی و نواحی کم‌پوشش‌گیاهی محاسبه شد و در گام بعد، این امتیاز همراه با مواجههٔ جمعیت و سطح ساخته‌شده در امتیاز نهایی اولویت ادغام گردید. تحلیل بر پایهٔ ۲۲۹۶ سلول و محدوده‌ای معادل ۵۴۹٫۱۷ کیلومترمربع انجام شد. دامنهٔ دمای سطح زمین در ترکیب تابستانی ۳۶٫۶۶ تا ۶۲٫۲۹ درجهٔ سانتی‌گراد و دامنهٔ NDVI برابر با ۰٫۰۹۸- تا ۰٫۷۴۷ بود. میانگین امتیاز نهایی اولویت ۰٫۲۵۳ و بیشینهٔ آن ۰٫۷۲۹ به‌دست آمد. طبقه‌بندی سه‌سطحی با روش کوانتایل نشان داد که ۷۶۰ سلول، معادل ۱۸۱٫۱۲ کیلومترمربع، در سطح اولویت بالا قرار دارند. این پهنه‌ها عمدتاً در جنوب و جنوب‌مرکز شهر و در امتداد کریدوری از مرکز به سمت شرق متمرکز شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفیق شاخص‌های حرارتی، پوشش گیاهی و مواجههٔ فضایی می‌تواند مبنایی شفاف و قابل‌استفاده برای هدف‌گذاری اقدامات خنک‌کننده، از جمله توسعهٔ فضای سبز، افزایش سایه و به‌کارگیری مصالح خنک، در برنامه‌ریزی شهری اصفهان فراهم کند.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی جزیرهٔ حرارتی شهری دمای سطح زمین ndvi مداخلات خنک‌کنندهٔ شهری سنجش‌ازدور اصفهان