نقش عوامل محیطی در شکل گیری تعاملات اجتماعی کودکان دارای اوتیسم در محیط های آموزشی(نمونه مورد مطالعه: مدرسه نیدری)

نقش عوامل محیطی در شکل گیری تعاملات اجتماعی کودکان دارای اوتیسم در محیط های آموزشی(نمونه مورد مطالعه: مدرسه نیدری)

محمد بهزادپور1 حسین آقاجانی2

1) گروه معماري، واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، هشتگرد، ایران.
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، واحد قزوین، دانشگاه غیرانتفاعی غیاث‌الدین جمشید کاشانی،آبیک قزوین، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ACZCCE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم به دلیل تفاوت در پردازش محرک‌های حسی، الگوهای رفتاری و دشواری در برقراری ارتباط اجتماعی، در محیط‌های آموزشی متعارف با چالش‌هایی مواجه‌اند و کیفیت ویژگی‌های محیطی می‌تواند در میزان آرامش، مشارکت و تعامل اجتماعی آنان نقش مؤثری داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل محیطی مؤثر بر شکل‌گیری و ارتقای تعاملات اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم در محیط‌های آموزشی و با تمرکز بر مدرسه نیدری انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که کدام ویژگی‌های محیطی و فضایی می‌توانند تعاملات اجتماعی این کودکان را تسهیل و تقویت کنند؟ پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه موردی است و داده‌ها با استفاده از مطالعات اسنادی و بررسی منابع علمی گردآوری و به روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد عواملی همچون نور، رنگ، کنترل صدا، بافت و مصالح، سادگی و نظم، امنیت، خوانایی فضایی، انعطاف‌پذیری و پیش‌بینی فضاهای فردی و جمعی، مهم‌ترین مؤلفه‌های محیطی مرتبط با تعاملات اجتماعی کودکان اوتیسم هستند. تحلیل یافته‌ها بیانگر آن است که این عوامل به‌صورت مستقیم ایجادکننده تعامل اجتماعی نیستند، بلکه با تنظیم محرک‌های حسی، افزایش احساس امنیت و کنترل، کاهش تنش و ایجاد فرصت برای فعالیت‌های مشترک، زمینه حضور و مشارکت اجتماعی کودک را فراهم می‌کنند. بر این اساس، محیط آموزشی مطلوب باید میان کنترل محرک‌های نامطلوب و ایجاد فرصت‌های متنوع، خوانا، ایمن و انعطاف‌پذیر برای مشارکت اجتماعی تعادل برقرار کند.

کلمات کلیدی : تجربه فضایی کودکان اوتیسم محیط آموزشی نورطبیعی