پایش بلادرنگ گازهای خطرناک در محیط‌های محصور شبکه فاضلاب شهری با حسگرهای هوشمند و سامانه‌های هشدار زودهنگام

پایش بلادرنگ گازهای خطرناک در محیط‌های محصور شبکه فاضلاب شهری با حسگرهای هوشمند و سامانه‌های هشدار زودهنگام

قادر کلهر1

1) لیسانس ایمنی صنعتی و محیط کار دانشگاه غیر دولتی کار شهر صنعتی البرز ؛ کارشناس ایمنی و بهداشت حرفه ای شهرداری

کد IOI مقاله : AAHF-ACZDHF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    محیط‌های محصور شبکه فاضلاب شهری به دلیل فرایندهای بی‌هوازی، محدودیت تهویه، تغییرات هیدرولیکی و امکان آزادشدن ناگهانی گاز، از مخاطره‌آمیزترین فضاهای عملیاتی برای کارکنان بهره‌برداری و نگهداشت محسوب می‌شوند. سولفید هیدروژن، متان، مونوکسیدکربن و کاهش اکسیژن می‌توانند در مدت کوتاهی وضعیت یک منهول یا ایستگاه پمپاژ را از شرایط قابل‌قبول به وضعیت بحرانی تغییر دهند؛ ازاین‌رو سنجش مقطعی پیش از ورود، به‌تنهایی تضمین‌کننده ایمنی نیست. هدف این مقاله، سنتز انتقادی شواهد درباره فناوری‌های پایش بلادرنگ گاز، حسگرهای هوشمند، ارتباطات زیرزمینی و سامانه‌های هشدار زودهنگام در شبکه فاضلاب و ارائه یک چارچوب اجرایی قابل استفاده برای مدیریت ایمنی است. پژوهش با رویکرد مرور ساختاریافته انتقادی و با الهام از منطق PRISMA، منابع سال‌های 2010 تا 2026 را در حوزه‌های ایمنی حرفه‌ای، فرایندهای فاضلاب، فناوری حسگر، اینترنت اشیا، ارتباطات و تحلیل داده بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد قابلیت اعتماد سامانه بیش از آنکه صرفاً تابع حساسیت حسگر باشد، به پایداری بلندمدت، کنترل رانش و رطوبت، تشخیص خطای حسگر، تحمل قطع ارتباط، پردازش محلی، تحلیل روند و پیوند هشدار با اقدام عملیاتی وابسته است. بر این اساس، چارچوب هفت‌لایه‌ای شامل نقشه خطر، سنجش چندپارامتری، تضمین کیفیت داده، پردازش لبه، تحلیل هیبریدی، پاسخ عملیاتی و یادگیری سازمانی پیشنهاد می‌شود. نتیجه اصلی آن است که پایش ایمن آینده باید از «گازسنج متصل» فراتر رفته و به زیرساخت تصمیم‌یار پیش‌نگر، خودپایش و دارای رفتار ایمن در خرابی تبدیل شود.

کلمات کلیدی : محیط محصور شبکه فاضلاب شهری سولفید هیدروژن حسگر هوشمند اینترنت اشیا هشدار زودهنگام