دینامیک جریان‌های ناپایا پیرامون موانع استوانه‌ای در حوضچه‌های زهکشی شهری و پیامدهای آن برای کنترل سیلاب

دینامیک جریان‌های ناپایا پیرامون موانع استوانه‌ای در حوضچه‌های زهکشی شهری و پیامدهای آن برای کنترل سیلاب

محمد مرادی1

1) دانشجوی دکتری مهندسی عمران گرایش آب و سازه های هیدرولیکی، پردیس بین المللی ارس دانشگاه تبریز، کارشناس شهرسازی شهرداری خمینی شهر

کد IOI مقاله : AAHF-ACZDKA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    کارایی هیدرولیکی حوضچه‌ها و واحدهای ذخیره و آرام‌سازی جریان در سامانه‌های زهکشی شهری تنها تابع حجم ذخیره یا ظرفیت اسمی خروجی نیست، بلکه ساختارهای ناپایای جریان، جدایش، تشکیل گردابه، اندرکنش دنباله‌ها و نحوه توزیع انرژی درون سازه نیز بر پاسخ سیلابی اثر می‌گذارند. حضور موانع استوانه‌ای می‌تواند میدان سرعت و فشار را به‌طور بنیادی تغییر دهد؛ با این حال، ادبیات هیدرودینامیک استوانه، جریان کم‌عمق پیرامون آرایه‌های موانع و مطالعات هیدرولیکی زهکشی شهری عمدتاً در مسیرهای جداگانه توسعه یافته‌اند. هدف این مقاله، مرور نظام‌مند و سنتز انتقادی این سه حوزه و استخراج اصول قابل استفاده برای طراحی و بهینه‌سازی حوضچه‌های زهکشی است. روش مرور بر منطق PRISMA 2020 استوار بوده و منابع مرتبط با جریان ناپایا پیرامون استوانه‌ها، اثر سطح آزاد و کف، آرایه‌های چندمانعه‌ای، CFD، PIV و هیدرولیک منهول‌ها و حوضچه‌ها بررسی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد عدد رینولدز به‌تنهایی برای تبیین رفتار سامانه کافی نیست و نسبت عمق به قطر، عدد فرود، نسبت انسداد، فاصله موانع و هندسه حوضچه به‌صورت هم‌زمان رژیم دنباله را تعیین می‌کنند. افزایش تعداد یا انسداد موانع می‌تواند اتلاف انرژی را افزایش دهد، اما در آرایش نامناسب با تشکیل جت‌های موضعی، اتصال کوتاه هیدرولیکی و کاهش ظرفیت عبور همراه شود. بر این اساس، چارچوب UHODF پیشنهاد می‌شود که هیدروگراف ورودی را به مقیاس دنباله موانع، پاسخ کل حوضچه و شاخص‌های عملکرد کنترل سیلاب پیوند می‌دهد. نتیجه اصلی آن است که موانع استوانه‌ای باید به‌عنوان عناصر فعال شکل‌دهنده میدان جریان و نه صرفاً مقاومت موضعی در طراحی زهکشی شهری لحاظ شوند.

کلمات کلیدی : جریان ناپایا مانع استوانه‌ای ریزش گردابه حوضچه زهکشی کنترل سیلاب دینامیک سیالات محاسباتی