همگرایی طراحی معماری، HBIM و دوقلوی دیجیتال برای حفاظت پیشگیرانه و مدیریت چرخه‌عمر بناهای میراثی شهری

همگرایی طراحی معماری، HBIM و دوقلوی دیجیتال برای حفاظت پیشگیرانه و مدیریت چرخه‌عمر بناهای میراثی شهری

علیرضا کاکاوند1 حمیدرضا شاه محمدی2

1) 1- کارشناسی ارشد معماری؛ موسسه آموزش عالی غیردولتی غیر انتفاعی صائب ابهر (مولف رابط)
2) 2- کارشناس میراث فرهنگی، کارشناسی ارشد معماری؛ دانشگاه آزاد هیدج

کد IOI مقاله : AAHF-ACZDKF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده گذار از حفاظت واکنشی به حفاظت پیشگیرانه در بناهای میراثی، مستلزم ایجاد پیوندی پایدار میان شناخت ارزش‌های تاریخی، مستندنگاری وضعیت موجود، پایش تحولات زمانی، پیش‌بینی ریسک و طراحی مداخله است. هدف این مقاله تبیین ظرفیت همگرایی طراحی معماری، مدل‌سازی اطلاعات بنای تاریخی (HBIM) و دوقلوی دیجیتال برای تبدیل داده‌های پراکنده حفاظت به یک سامانه تصمیم‌یار چرخه‌عمر است. پژوهش با رویکرد مرور ساختاریافته–انتقادی و با منطق جست‌وجو و غربالگری سازگار با PRISMA انجام شده است. ادبیات حوزه‌های HBIM، دوقلوی دیجیتال، مستندنگاری واقعیت‌مبنا، اینترنت اشیا، حفاظت پیشگیرانه، مدیریت تأسیسات و طراحی مداخله با رویکرد مضمون‌محور سنتز شد. یافته‌ها نشان می‌دهد تحول دیجیتال میراث از مدل هندسی به مدل اطلاعاتی و سپس به سامانه سایبر–فیزیکی پویا در حال حرکت است؛ بااین‌حال بخش مهمی از مطالعاتی که از عنوان دوقلوی دیجیتال استفاده می‌کنند، هنوز فاقد همگام‌سازی پویا، تحلیل پیش‌بین یا حلقه بازخورد تصمیم‌اند. HBIM در سازمان‌دهی هندسه، مصالح، آسیب و سوابق مداخله توانمند است، ولی به‌تنهایی محیط زنده پایش و پیش‌بینی ایجاد نمی‌کند. از سوی دیگر، ضعف پیوند میان داده‌های پویا و منطق طراحی ارزش‌محور، شکاف اصلی ادبیات است. بر این اساس چارچوب «ارزش–داده–ریسک–طراحی–بازخورد» پیشنهاد می‌شود که در آن HBIM هسته معنایی، دوقلوی دیجیتال موتور پایش و پیش‌بینی، و طراحی معماری واسط تبدیل دانش به سناریوی مداخله است. این چارچوب می‌تواند مبنای توسعه سامانه‌های تصمیم‌یار حفاظت پیشگیرانه در بناهای میراثی شهری باشد.

کلمات کلیدی : مدل‌سازی اطلاعات بنای تاریخی دوقلوی دیجیتال حفاظت پیشگیرانه میراث معماری مدیریت چرخه‌عمر طراحی مداخله