جذب ارزش افزوده زمین برای تنوع‌بخشی درآمد شهرداری و تأمین مالی زیرساخت شهری در شرایط ناپایداری مالی

جذب ارزش افزوده زمین برای تنوع‌بخشی درآمد شهرداری و تأمین مالی زیرساخت شهری در شرایط ناپایداری مالی

مریم صفایی مجردونان1

1) لیسانس مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه علمی کاربردی قم

کد IOI مقاله : AAHF-ACZDKK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    ناپایداری مالی شهرداری‌ها، به‌ویژه در شهرهایی که بخش معناداری از منابع خود را از ساخت‌وساز، تغییر کاربری و سایر جریان‌های حساس به چرخه بازار زمین تأمین می‌کنند، توان برنامه‌ریزی بلندمدت برای ایجاد و نگهداری زیرساخت را محدود می‌سازد. در مقابل، سرمایه‌گذاری عمومی و تصمیمات برنامه‌ریزی شهری می‌توانند افزایش قابل توجهی در ارزش زمین و املاک پیرامونی ایجاد کنند. هدف این مقاله ارزیابی انتقادی ظرفیت ابزارهای جذب ارزش افزوده زمین برای تنوع‌بخشی درآمد شهرداری و تأمین مالی زیرساخت در شرایط ناپایداری مالی است. پژوهش با روش مرور ساختاریافته انتقادی و با منطق گزارش‌دهی PRISMA انجام شده و ادبیات فارسی و لاتین مرتبط در بازه اصلی ۲۰۱۰ تا سپتامبر ۲۰۲۶، همراه با منابع بنیادین پیشین، تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد موفقیت جذب ارزش نه به انتخاب یک ابزار منفرد، بلکه به معماری سبد ابزارها، کیفیت ارزش‌گذاری، شفافیت حقوق توسعه، ظرفیت نهادی، زمان‌بندی وصول و سازوکارهای عدالت فضایی وابسته است. مالیات‌های تکرارشونده زمین و ملک ظرفیت بیشتری برای تثبیت درآمد دارند، در حالی که عوارض بهسازی، تعهدات توسعه‌گر، تعدیل زمین، واگذاری حقوق توسعه و توسعه مشترک برای تأمین مخارج سرمایه‌ای مناسب‌تر اما نسبت به چرخه بازار حساس‌ترند. مقاله در پایان چارچوب «خلق–انتساب–جذب–بازتخصیص–پایش» را پیشنهاد می‌کند که در آن پایداری مالی، تأمین زیرساخت، انضباط برنامه‌ریزی و عدالت فضایی به‌صورت هم‌زمان ارزیابی می‌شوند.

کلمات کلیدی : جذب ارزش افزوده زمین مالیه شهری درآمد پایدار شهرداری تأمین مالی زیرساخت تاب‌آوری مالی حقوق توسعه