بازنمایی معاصر تزئینات کاشیکاری دروازه شوش تهران: تحلیل الگوهای هندسی و انتقال نقشمایههای تاریخی
بازنمایی معاصر تزئینات کاشیکاری دروازه شوش تهران: تحلیل الگوهای هندسی و انتقال نقشمایههای تاریخی
سیما واحدی فرد1 مریم لاری2 هاله حسین پور3
1) دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته پژوهش هنر دانشگاه آزاد واحد الکترونیکی
2) استاد راهنمای پایاننامه، گروه پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد الکترونیکی تهران
3) استاد مشاور، استادیار و مدیر گروه پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد الکترونیکی تهران
کد IOI مقاله
:
AAHF-ACZEDK
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
دروازههای تاریخی تهران، علاوه بر کارکرد ارتباطی و شهری، بخشی از هویت بصری و حافظه تاریخی شهر را شکل میدادند. در میان عناصر معماری این دروازهها، تزئینات کاشیکاری از مهمترین ابزارهای ایجاد نظم بصری، تعریف نشانه شهری و انتقال ویژگیهای هنری دورههای تاریخی به شمار میرود. دروازه شوش تهران، که در فرآیند بازنمایی معاصر یکی از نمونههای ارجاع به معماری تاریخی تهران است، از ترکیب آجر و کاشی و مجموعهای از الگوهای هندسی، معقلی، معرق، خطوط بنایی، شمسه، ستاره، لوزی، مربع و ترنج بهره میبرد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای هندسی تزئینات کاشیکاری دروازه شوش و بررسی چگونگی انتقال نقشمایههای تاریخی در فرآیند بازنمایی معاصر آن انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تطبیقی و تحلیل آن کیفی است. دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای، بررسی منابع و مستندات تاریخی، تحلیل تصاویر و نقشههای تزئینی و همچنین مشاهده و تجربه میدانی نگارنده در فرآیند طراحی و اجرای کاشیکاری بازنمایی دروازه شوش در سال ۱۳۹۶ گردآوری شده است. یافتهها نشان میدهد که در تزئینات دروازه شوش، الگوهای هندسی و ساختارهای تکرارشونده نقش محوری دارند و در بخشهایی همچون طاق، طاقچه، مناره و تاج دروازه با ترکیبهای متنوع به کار رفتهاند. همچنین انتقال نقشمایههای تاریخی در بازنمایی معاصر، صرفاً به تکرار ظاهری عناصر گذشته محدود نشده، بلکه از طریق انتخاب و ترکیب مجدد نقشها، رنگها، تکنیکها و ساختارهای هندسی متناسب با ویژگیهای بنای بازنماییشده صورت گرفته است. نتیجه پژوهش نشان میدهد که شناسایی و تحلیل نظام هندسی و تزئینی میتواند مبنایی برای بازنمایی آگاهانهتر عناصر تاریخی در معماری معاصر شهری باشد.
واژگان کلیدی: دروازه شوش تهران، کاشیکاری قاجار، بازنمایی معاصر، الگوهای هندسی، نقشمایههای تاریخی، هویت شهری
کلمات کلیدی : واژگان کلیدی دروازه شوش تهران کاشیکاری قاجار بازنمایی معاصر الگوهای هندسی نقشمایههای تاریخی هویت شهری