تدوین راهکارهای افزایش مشارکت مردمی در طرح‌های توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی (نمونه موردی: محله لاله‌قبا/ شهر سراب)

تدوین راهکارهای افزایش مشارکت مردمی در طرح‌های توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی (نمونه موردی: محله لاله‌قبا/ شهر سراب)

مهری امینی‌پور1 میرسعید موسوی2 حسن ستاری ساربانقلی3

1) گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2) گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3) گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ACZEEE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    سکونتگاه‌های غیررسمی به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی مدیریت شهری، همواره با مداخلات کالبدی و رویکردهای «بالا به پایین» مواجه بوده‌اند که علی‌رغم صرف هزینه‌های کلان، اغلب در دستیابی به پایداری اجتماعی ناکام مانده‌اند. بنابراین تأکید بر مشارکت‌های مردمی به‌منظور اثربخشی طرح‌های توانمندسازی بایستی مدنظر قرار گیرد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تدوین راهکارهای افزایش مشارکت مردمی در طرح‌های توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی با تمرکز بر محله لاله‌قبا در شهر سراب انجام شده است. روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر کیفی، با هدف کاربردی و ماهیت توصیفی و تحلیلی می‌باشد که به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از رویکرد تحلیل تِماتیک استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که عدم مشارکت مردمی در طرح‌های توانمندسازی محله لاله‌قبا ناشی از چالش‌های ساختاری (رویکرد بالا به پایین)، اقتصادی (اولویت معیشت بر مشارکت) و روانی (فقدان اعتماد و حس مالکیت) است. در پاسخ به این چالش‌ها، یافته‌های پژوهش بر ضرورت اتخاذ راهبردهای مشارکت‌محور تأکید دارد؛ از جمله: بازتعریف ساختارهای حکمرانی محلی از طریق نهادهای میانجی، ادغام ظرفیت‌های اقتصادی ساکنان در طرح‌های کالبدی و ایجاد پلتفرم‌های شفاف برای اطلاع‌رسانی و بازخورد. این رویکرد یکپارچه، از طریق تبدیل ساکنان از مخاطبان به بازیگران تصمیم‌ساز، می‌تواند پایداری اجتماعی و اثربخشی طرح‌های توسعه را در سکونتگاه‌های غیررسمی تضمین نماید.

کلمات کلیدی : سکونتگاه‌های غیررسمی مشارکت مردمی توانمندسازی محله لاله‌قبا