A Comparative Study of the Role of Light in Traditional Iranian Houses and Modern Lighting Technologies in Contemporary Architecture with Emphasis on Spatial Perception and Sense of Place

A Comparative Study of the Role of Light in Traditional Iranian Houses and Modern Lighting Technologies in Contemporary Architecture with Emphasis on Spatial Perception and Sense of Place

nazanin mahdavi1

1) M.A. student in Architecture

IOI Code : AAHF-ACZEGK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
Abstract :
    نور به عنوان یکی از عناصر بنیادی معماری، همواره نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری کیفیت فضایی و حس مکان ایفا کرده است. در معماری سنتی ایران، نور طبیعی در پیوندی عمیق با ساختار کالبدی، شرایط اقلیمی و ارزش‌های فرهنگی، به‌صورت آگاهانه و کنترل‌شده در فضا حضور یافته و تجربه‌ای متعادل و معناساز برای کاربران ایجاد کرده است. در مقابل، معماری معاصر ایران با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نورپردازی، رویکردی متفاوت نسبت به نور اتخاذ کرده که عمدتاً بر کنترل مصنوعی، تنوع بصری و تجربه‌محور بودن فضا تأکید دارد. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی نقش نور در خانه‌های سنتی ایران و فناوری‌های نوین نورپردازی در معماری معاصر، بر ادراک فضا و حس مکان تمرکز دارد. روش تحقیق به‌صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع معتبر انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه فناوری‌های نوین نورپردازی امکان ایجاد تجربه‌های متنوع نوری را فراهم کرده‌اند، اما در بسیاری از موارد از کیفیت‌های عمیق ادراکی و معنایی نور طبیعی فاصله گرفته‌اند. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت بهره‌گیری تلفیقی از اصول نورپردازی سنتی و ظرفیت‌های فناوری‌های نوین به منظور ارتقای کیفیت فضایی و تقویت حس مکان در معماری معاصر تأکید می‌کند.

Keywords : نور طبیعی نورپردازی معاصر حس مکان ادراک فضا معماری ایران